|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
a) A.TR b) Euro 1 c) Form A
(The Packing List) Koli listesi faturayı tamamlayıcı nitelikte bir belgedir. Aynen faturada olduğu gibi koli listesi de mümkün olduğunca kapsamlı olmalıdır. Koli listesi; • İhraç konusu ürünlerin ambalajı, her bir kutu, balya veya çuvalın içinde neler olduğu ve yüklemeye konu her bir kolinin boyutları ve ağırlığı gibi hususlarda detaylı bilgileri içerir. • Taşıyıcı açısından yüklemenin nasıl yapılacağına karar verileceği aşamada önemli bilgiler sağlar. • Hasar durumunda, Sigorta şirketlerince aranan önemli bir belgedir. • Koli listesi, malın sayımı, teslimi ve koliyi açmadan içindeki malın bilinmesine olanak sağladığından gümrük kontrolünde önemli faydalar sağlar. Gümrük yetkililerince inceleme aşamasında, müşteri için de yükün içeriğini tespit etmek açısından gerekli bir belgedir. İhraç konusu yükleme, standart bir ambalaj içerisinde tek bir ürünü içeriyorsa, fatura üzerinde paketleme bilgilerinin verilmesi yeterli olabilir. Ancak genelde kural, mali konularla ilgili bilgilerin ve paketleme bilgilerinin ayrı ayrı verilmesi, mali bilgilerin fatura üzerinde, koli listesinin ise ayrı bir belge olarak hazırlanmasının daha faydalı olacağıdır. Çeki Listesi: Ticari faturada belirtilen malın ağırlığının satıcı ya da tarafsız bir başka şahıs tarafından ayrı bir belge olarak beyan edilmesidir. Hangi taşıta ne kadar mal yüklendiğini, her birim, koli, paket, çuval, vs. ağırlığı bilgilerini içermektedir. Dolayısıyla çeki listelerinde kayıtlı ağırlıkların, fatura ve konşimentoda yazılı ağırlıklara uygun olması gerekir. Gümrük idarelerince ve hasar halinde sigorta şirketlerince istenebilmektedir.Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından çalışmaları yürütülen, IPPC (Uluslararası Bitki Koruma Konvansiyonu) tarafından geliştirilen ISPM 15 adlı Standart, ihracat ve ithalatta kullanılan ahşap ambalaj malzemelerinin bitki sağlığı açısından bazı işlemlerden geçirilerek temizlenmesi hususunu kapsamaktadır. Yönetmeliğe göre, ihraç edilen ürün ne olursa olsun, her türlü ahşap ambalaj malzemesi (kalınlığı 6 mm.den az olanlar hariç, palet, sandık, kasa vb.) işlemden geçirilmiş (ısıl işlem veya metil bromür fümigasyonu) ve işaretlenmiş olmak zorundadır.İhracatta ISPM 15 Standartlarına uygun şekilde işaretlenmiş ahşap ambalaj malzemesi kullanılmalıdır. İşlenmiş ahşap ambalaj: Kontrplak, yonga, levha, yönlendirilmiş yonga levha veya ahşap kaplama gibi zamk, ısı ve basınç ya da üçünün birleşiminden oluşan bir işlemden geçirilerek elde edilen, tamamen ahşap ürünlerden oluşan ambalajdır. ISPM 15 Standart uygulaması iki farklı şekilde uygulanmakta olup, bunlar ısı tekniği ve fümigasyondur. Genel tercih, kimyasal madde ihtiva etmediği için ısı tekniğidir.Fümügasyon tamamlama tutanağı: her türlü ağaç paletin kurtçuk, mantar ve böceklerden arındırılması için ilaçlama ve ısıl işlemine tabi tutulduğuna ilişkindir. İhraç edilecek ürünlerinin paketlenmesinde ve ambalajlanmasında ahşap ambalaj malzemesi (palet, sandık, kasa, takoz, v.b.) kullanan firmalar, ürünlerin varış noktasında geçerli olan standartlara uygun davranmak zorunda olduklarından, ithalatçı firma aracılığı ile ISPM 15 standardının uygulama tarihleri ile varsa ek önlemlerin neler olduklarını öğrenmelidir. Bu konuda çeşitli kurumların internet sitelerinde duyurdukları uygulama tarihlerine ilişkin bilgilerin, muhatap firma aracılığı ile teyit edilmesi yerinde olacaktır. ISPM 15 Standardına uygun ahşap ambalaj malzemesi kullanmak durumunda olan ihracatçı firmalarımız, kullanacakları ahşap ambalaj malzemesini işlem yapmaya yetkili firmalardan temin edebilir veya kendileri yetki alarak üretebilirler. Yetkili firmalara ilişkin güncel liste, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünden temin edilebilmektedir.(http://www.kkgm.gov.tr/Birimler/Zir_Karantina/ahsap_firma_list.htm)
KOLİ LİSTESİ- ÖRNEK 2: Koli Ebatlarının Hesaplanması: Birinci örneğimizden farklı olarak bu defa ihrac edilecek malların üç farklı büyüklükte el dokuma yün kilim olduğunu ve kırmızı, mavi zemin renklerinde iki ayrı alternatif olduğunu varsayalım. Kilim Boyutları: a- 2.0 mt X1.0 mt, her biri 9 kg net ağırlığında, 64 kilim b- 2.3 mt X1.2 mt, her biri 12.4 kg net ağırlığında, 40 kilim b- 3.0 mt X1.5 mt, her biri 20.25 kg net ağırlığında, 40 kilim olsun. Ahşap sandıklarla koli hazırlandığı durumda: a- Her bir sandığa 16 kilim sığıyor Sandık ebatları 105cmX105cmX125cm Toplam ağırlık 154 kg b- Her bir sandığa 10 kilim sığıyor Sandık ebatları 125cmX85cmX125cm Toplam ağırlık 134 kg c- Her bir sandığa 10 kilim sığıyor Sandık ebatları 155cmX105cmX125cm Toplam ağırlık 217 kg Her bir kolinin (sandık) üzerine aşağıdaki adres yazılıyor: Euro Carpet Co. Blvd Hausmann Paris-France Verilen örneğe uygun şekilde koli listesi şu şekilde olmalıdır (Örnek Form2):
4.1. Koli Listesi Hangi Bilgileri içerir? [1] Koli listesi ayrı bir belge olarak hazırlanıyorsa hangi faturaya karşılık geldiğinin bilinmesi açısından, faturanın referans numarası ve tarihi belirtilmelidir.[2] Her bir tip ürün için kaç koli olduğu (koli sayısı) belirtilmelidir.[3] Paketlerin/kolilerin her birisi numaralandırılır. Koli listesinde de her bir ürün için kaç kutu varsa bunların numaraları da ayrı bir sütunda belirtilmelidir.[4] Her bir kolinin içinde ne olduğu açıkça ifade edilmelidir.[5] Her bir kolinin dıştan dışa ölçüleri koli listesinde yer almalıdır.[6] Her bir kolinin brüt ağırlığı belirtilmelidir.[7] Malların nasıl paketlendiği belirtilmelidir. Eğer mallar paletlenmişse bu belirtilmeli, eğer özel taşıma koşulları gerekli ise bu gösterilmelidir.[8] Koli üzerinde adres ve numaralar mutlaka bulunmalıdır.[9] Toplam koli sayısı belirtilmelidir.[10] Metre küp olarak yüklenen kolilerin toplam hacmi.[11] Yükün ambalaj hariç net ağırlığı.[12] İhraç konusu yüklemenin toplam brüt ağırlığı.4.2. Karşılaşılan Temel Sorunlar ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar [1] Faturaya ilişkin referans numarası koli listesinde belirtilmediği takdirde, ayrı ayrı düzenlenen belgelerin hangi birine karşılık geldiğini belirlemek zor olabilir. Bu nedenle koli listesinde, ilgili faturanın numarası ve tarihi muhakkak belirtilmelidir.[2] Aynı tip ürünleri içeren paketlerin sayısı belirtilmezse, yüklemenin kontrolü daha zor olacaktır. Bu nedenle her bir tip ürün için paket miktarı listede gösterilmelidir.[3] Koliler numaralandırılmazsa veya yanlış numaralandırılırsa, gümrük yetkililerince ve alıcı tarafından itiraz olabilir. Bu nedenle her bir paketin/kolinin açıkça numaralandırılmış olduğundan ve bu numaralandırmada sayıların birbirini takip ediyor olmasına bakılarak arada sayı atlanmamış olduğundan emin olunmalıdır. Bu işlemde hangi sayıların kullanılacağı ihracatçı ve ithalatçı arasında anlaşılacak bir konudur, ancak mümkün olduğunca basit bir sistemin oluşturulması ve hatayı mümkün olduğunca önleyecek kısalıkta olması önerilmektedir.[4] Her bir paketin içinde ne olduğu doğru olarak belirtilmezse, ürünlerin tek tek tespiti zor olacaktır. Koli listesinde belirtilen ürün tanımlarının, faturada yer alan tanımlarla uyumlu olmasına dikkat edilmelidir. Bu, birtakım belirsizliklerin ve itirazların doğmasını önleyecektir.[5] Paket boyutları ve ölçü birimi listede yer almazsa sorunlar doğabilir. Bu nedenle paketlerin dıştan dışa boyutları ve ölçü birimleri mutlaka belirtilmelidir.[6] Paket ağırlıkları ve ağırlık birimleri listede yer almadığı takdirde gecikmeler meydana gelebilir.[7] Paketlemenin nasıl yapıldığı, palet sisteminin kullanılıp kullanılmadığı gibi hususlar belirtilmiyorsa gecikmeler olabilir. Paketleme tipinin açıkça belirtilmesinde fayda vardır. Bazı ülkeler, hasır, saman veya tahta (odun) kullanılan paket tiplerine kısıtlamalar getirmektedir. Diğer taraftan, eğer paketler paletlenmiş ise ve bu; listede belirtilmelidir.Aksi takdirde, buna uygun taşıma aleti mevcut olmayabilir. Özel taşıma koşullarının gerekli olduğu için her türlü durum, listede belirtilmelidir. [8] "Marks and numbers"-"işaretler ve numaralar", nakliyede özel bir kavram olup, kolilerin hangi adrese gönderildiğinin, paketlerin üzerinde belirtilmesine karşılık gelmektedir. Genelde her bir paketin üzerinde numarası ve teslim alan kişinin adresi ve tam adı belirtilir ve bunun yapılmış olduğunu ifade etmek için de fatura üzerinde "fully adressed" kavramı belirtilir.[9] Paketlerin toplam sayısı listede unutulacak olursa, gümrükte yüklemenin kontrolünde gecikmeler olabilir. Eğer yüklenen parti karışıksa, örneğin tahta kutular ve mukavva kutuları da içeriyorsa, her bir tip paket için toplam sayı paket listesinin ilgili bölümünde gösterilmelidir.[10] Yüklenen paketlerin hacmi belirtilmezse bu da gecikmeye neden olur. Toplam Hacim değeri her bir paketin dıştan dışa boyutlarının çarpımlarının, aynı büyüklükteki paketlerin toplam sayısı neticesinde belirlenen rakamların toplanması suretiyle elde edilmektedir.[11] Yükün, ambalaj hariç net ağırlığı unutulursa, yanlış anlamalar ve ekstra maliyetler doğabilir. Net ağırlık, toplam yükün ambalajlı olarak brüt ağırlığından, ambalaj ağırlığının çıkarılması suretiyle elde edilmektedir. Bunun doğru bir şekilde ifadesi, özellikle bazı ülkelerin ithalat vergilerini net ağırlık üzerinden belirlediği durumlarda önem taşımaktadır.[12] Ulaşım bedeli, toplam brüt ağırlık üzerinden belirlendiği durumlarda, listede belirtilen toplam brüt ağırlık değeri referans alınmaktadır. Bu nedenle toplam brüt ağırlığın doğru bir şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Listede belirtilmez yada unutulursa ekstra maliyetler ve yanlış anlamalar doğabilir.4.3. Koli Listesi Hazırlarken İhracatçının Kontrol Etmesi Gereken Hususlar (Kontrol Listesi) 1- Koli listesinde, fatura numarası ve tarihi mutlaka verilmelidir. 2- Koli numaraları ve diğer konteynırlarla ilgili bilgilerin doğru olmasına, her bir kalem malın gösterilen miktarlarını karşılaştırmak gereklidir. 3- Her bir kalem mala ilişkin verilen açıklamalar yeterli olmalı ve fatura bilgilerine uygunluk göstermelidir. 4- Her bir koli için koli ebatları ve içindeki malların ebatları ayrı ayrı verilmelidir (net ve brüt olarak). Hesaplamaların doğruluğu kontrol edilmelidir. 5- Net ve brüt ağırlık her bir ambalaj ve muhteviyatı için hesaplanmalıdır. Ondalık kısımlar ihmal edilebilir. 6- Kullanılan ambalaj türü açıklanmalıdır. 7- Koliler üzerinde yer alan “alıcı adresi” ve koli numaraları kontrol edilmelidir. 8- Gönderilen malların toplam koli sayısı her bir koli tipi için ayrı ayrı belirtilmelidir. Örnek: 15 mukavva koli5 ahşap sandık 3 jute-balya
Yükleme talimatı veya notası; ihracata hazır olan mallarınızın ,taşıma şeklini belirledikten sonra, nakliyeciye veya forwarder şirketlerine yükleme işlemlerini başlatan bir belgedir.
Her ne kadar resmi bir evrak olmasa da birçok konuda ihracatçı ile nakliyeci arasında önemli bilgiler içermektedir. Genel olarak bakıldığında malın fiyatı dışında her türlü bilgiyi içermektedir. Gönderici / İhracatçı , Alıcı ,Malın bırakılacagı yer,mallarınızın Türkçe ve istenen yabancı dilde beyanı ,kap türü,ağırlıkları vb. bilgilerdir.Yani Çeki listenizle ,faturanızın karışımı bir bilgilendirme formudur.
YÜKLEME TALİMATI İÇİN, İHRACATÇI FİRMALARA NOTLAR Yükleme talimatı hem yükleyici hem de donatan ve taşıyıcı Acente açısından her anlamda değerli bir belgedir ; yükleyici ile malı taşıyan arasındaki taşıma sözleşmesinin başlangıcıdır. Bu talimat, ilgili malı ihraç eden şirketin antetli kağıdına yazılmalı, firmanın kaşe ve imzası mutlaka üzerinde bulunmalıdır. Yükleme talimatı taşımacı acenteye ulaştıktan sonra, temel değişiklikler gerekir ise (örneğin alıcı ve mal cinsi değişikliği vb), bir önceki talimatlar mutlak surette değişikliklere göre yeniden düzenlenmeli ve ilgili acenteye ulaştırılmalıdır. YÜKLEME TALİMATINDA BULUNMASI
ZORUNLU OLAN BİLGİLER VE AÇIKLAMALARI; 9- AKREDİTİF NO VE AÇIKLAMALARI;
Akreditişi işlemlerde konişmento üzerinde akreditif gereği
bulunması gereken bilgiler vardır (örneğin akreditif numarası vb).
Bir de akreditifte düzenlenecek olan taşıma senedi için özel notlar
olabilir; onların da yükleme talimatında bulunması sizlerin yararına
olacaktır.
(The Insurance Certificate) CIF veya CIP teslim şekline göre yapılan ihracatta söz konusu olmaktadır. İthalatçının verdiği bilgiler ve talimat doğrultusunda ve ithalatçı hesabına ihracatçı tarafından yaptırılmaktadır. Malın satıcı tarafından alıcıya sevki sürecindeki taşıma risklerini kapsar.Sigorta belgeleri malın istenilen riskler kapsamında sigorta edildiğini kanıtlar. Sigorta belgelerinin en yaygını Sigorta Poliçesi’dir. Bu belge sigorta edilen ile sigorta eden arasında yapılan bir sözleşme olup taraşarın hak ve sorumluluklarını gösterir. Sigortadan yararlanacak olan kişinin adına, emrine ya da hamiline düzenlenir. Sigorta kapsamındaki haklar ciro yolu ile başkasına devredilebilir. UCP-500’ün 34. Maddesinin “f “fırkasına göre sigorta belgesinin kapsaması gereken minimum sigorta değeri malların CIF bedeli (ismi belirtilen varış limanına kadar mal bedeli+sigorta+navlun) veya CIP bedeli (ismi belirtilen varış yerine kadar taşıma ücreti ve sigorta ödenmiş) artı %10’dur. Sigorta poliçeleri ve sertifikaları arasında en çok kullanılan deniz sigorta poliçesidir. İhracatçı her mal gönderiminde nakliyeye ilişkin belgeleri arasında sigortacısından temin ettiği sigorta sertifikasını da hazırlar. Düzenli ihracat yapan ve deniz sigorta poliçesi kullanan ihracatçılar her mal gönderiminde ayrı bir poliçe hazırlamak yerine her ayın sonunda sigortacısına ay boyunca yaptığı sevkiyatın özetini gönderir. İhracatçının böyle bir bağlantısı yoksa her sevkiyat için sigorta şirketine ayrı bir poliçe düzenletmesi zorunludur. Bu durumda sigorta şirketinden veya acentasından ya da aracısından sözkonusu belgeleri talep etmesi gerekir. Sigorta poliçesinde belirtilecek hususlardan bir veya birkaçının kesinlik kazanmadan sigorta yaptırılmasının gerekli olduğu hallerde ve özellikle bankalar tarafından akreditif açıldığında sigorta teminatına ihtiyaç duyulması halinde, elde bulunan bilgilerle geçici bir poliçe tanzim edilir. Buna “Şotan Poliçe” denir. Sevkiyat gerçekleşmeye başladığı zaman, kesinleşen bilgilerle kat’i sigorta poliçesi (zeyilname) tanzim edilir. *UYARI Her yüklemenin sigortalanması konusunda ihtar için yer olmalıdır.İhracatçı, nakliye konusunda şüphe duyarsa kesinlikle sigorta yaptırmalı veya konsinyatör ya da acentasının sigorta işini organize ettiği konusunda yazılı teyid almalıdır. İhracatçı, sigorta işinin saptanmasında malın iki katı bedelle riskin sigortalanmasını mutlaka önermelidir.Denizyolu ile nakliye sigortasının maliyeti dünyanın pek çok yerinde nispeten makul düzeydedir ve gönderilen malın değerinin çok az bir bölümünü içermektedir. Ancak bu nakliye şeklinde; gönderilen ürünün tamamı veya bir kısmı ciddi zarar görebilir, gecikmeler yaşanabilir dolayısıyla firma için daha maliyetli sonuçlar doğurabilir.Pek çok durumda taşıyıcının sorumluluğunun nakliye koşulları ile sınırlı olduğu kesinlikle belirtilmelidir. Kayıp veya hasar durumunda taşıyıcının yükümlülüklerine bağımlılık gerçekçi olmayabilir. Nakliyat sigortalarına göre risk kapsamı A, B, C klozları olarak sınışandırılmıştır. 01.01.1982 tarihli A klozu, zaman zaman 01.01.1963 tarihli All Risks klozuyla karıştırılmakta ve sigortalı, sigortacıyla ihtilaşı durumlara düşebilmektedir. Bu iki kloz birbirine çok benzemekle birlikte aralarında küçük farklar bulunmaktadır. Örneğin, A klozunda radyoaktif kirlenmelerden meydana gelebilecek zararların sigorta kapsamı dışında tutulacağı belirtilmiştir. All Risks klozunda ise istisnalar A klozundaki gibi net olarak ifade edilmemiştir. Uygulamada “All Risks veya A klozu” ifadesi kullanıldığında, A klozu hükümlerinin geçerli olacağı anlaşılmaktadır. B ve C klozları dar teminat kapsamına girmektedir. Aralarındaki en önemli fark; B klozunda hususi avarya ve müşterek avarya teminata dahil iken, C klozunda sadece müşterek avarya fedakarlığı teminata dahildir. B klozu, ülkemizde pek kullanılmamaktadır.
6.1 Sigorta Belgesi Hangi Bilgileri içerir? [1] Sigorta Sertifikasının tarihi, normalde malların fabrikadan çıkış tarihi olmalıdır.[2] Bu örnekte, mallar ihracatçı tarafından sigortalanmıştır. [3] Sigortalanan ürünlere ilişkin açıklama ticari faturada yer alan bilgileri kapsamalıdır.[4] İşaret ve numaralar nakliyeye ilişkin belgeler ile aynı olmalıdır.[5] Nakliyenin ne şekilde yapılacağı yani yol güzergahı belirtilmelidir.[6] Kısa deniz yolculuklarında, malların gönderileceği gemiye ilişkin ayrıntılı bilgiyi zamanında almanın mümkün olamayabileceği hususu gözönüne alınmalıdır.[7] Deniz nakliyesi için sigorta yapılması durumunda ürünün fatura değerinin %110’u tutarında sigortalanabilir.[8] Kargo veya nakliye sırasında taşımaya ilişkin uyarılması gereken hususlar ayrıntılı şekilde belirtilmelidir.[9] Burada sigorta şirketi tarafından belirlenen sigorta görevlisinin ismi yer almalıdır.[10] Normalde, bu tarz poliçelerde, ihracatçı sigorta şirketi adına imzalamaya yetkilidir.6.2 Karşılaşılan Temel Sorunlar ve Dikkat Edilmesinde Fayda Görülen Hususlar. [3] Yetersiz veya yanlış açıklama yazılması gecikmelere neden olacak ve muhtemelen sigorta talebinin karşılanmamasına yol açacaktır.[4] Koli üstündeki yanlış işaret ve numaralar sigorta talebinde sorunlar yaratacaktır.[5] Yol güzergahı doğru gösterilmezse üründe tam sigorta garantisi sağlanmayabilir.[7] Sigorta bedeli sigortalanan toplam ürünün maliyetini içermelidir.[8] Sigortacının koşullarının belirtilmemesi şikayetlere yol açabilir.[9] Sigortacının yerel temsilcisinin adı belirtilmez ise, sigorta talebinin sonuçlanması gecikebilir.6.3 Sigorta Belgesi Hazırlarken İhracatçının Kontrol Etmesi Gereken Hususlar (Kontrol Listesi) 1. Ürünü tam olarak açıklayın (diğer belgelerle tutarlı olacak şekilde). 2. İşaret ve numaraların doğruluğunu kontrol edin. 3. Seyahat güzergahını tam olarak belirtin. Bu örnekte olduğu gibi Abbeyville/Miami/New York olarak güzergah belirtilmişse ve kayıp New York’da olmuşsa ve son varış yeri ise sigorta ödenmeyebilir. 4. Kısa yolculuklarda, nakliye aracının adını yazmak mümkün olmayabilir. Bu durumda nakliye firmasının adı veya taşıyıcının adı yazılır. 5. Sigorta bedelinin maliyetleri karşılayacak şekilde belirlenmesine dikkat edilmelidir.Bu çerçevede navlun, menşe fiahadetnamesi, gözetim raporu almak için yapılan harcamalar da dikkate alınmalıdır. 6. Sigorta bedeli, değişik risk ve değişik rotalar için farklı olduğundan sigortacı ile birlikte gönderilen mala ilişkin özel koşullar ve gönderilen yere ilişkin riskler kontrol edilmelidir. Gemide farklı türden ürünler var ise; seramik, masa örtüsü gibi ürünler aynı yere gönderilseler dahi sigorta açısından farklı oranlar uygulanacaktır. 7. Sigortacının, malın gönderildiği ülkedeki temsilcisinin bulunduğundan ve talep halinde gecikme olmaksızın sigorta talebinizin karşılanacağından emin olunuz.
(The Carrier’s Decleration/ Consignment note) Taşıma Belgesi veya konşimento; ihracatçı ile malları belli bir noktadan diğerine taşıyacak olan taşıyıcı arasında yapılan sözleşmedir.Genellikle standart formatlara sahip olan taşıma belgesi taşıyıcı veya nakliye aracısı tarafından ihracatçıya gerekli detaylar sorularak hazırlanır. İhracatçıya hangi tür nakliye ile mallarını taşıtmak istediği, malların değeri, ağırlığı, hacmi ve evraklar için gerekli diğer detaylar ve herhangi bir aksaklık durumunda ödemeyi kimin yapacağı gibi hususlarda bilgi istenir. Taşıma belgesi, nakliye türüne ve nakliyeciden nakliyeciye değişebilir. Nakliyeye konu olan malları taşıyan ile taşıtan arasında yapılan bir taşıma sözleşmesi, malların taşıyan tarafından teslim alındığını gösteren bir makbuz olup, bazı şartlar altında kıymetli evrak niteliğindedir. Taşıma belgelerinin tümü makbuz özelliğinde olmakla beraber, bu belgelerin bazıları sözleşme veya kıymetli evrak niteliği taşımayabilirler. Konşimentolar teslim şekillerine göre: a-) Nama yazılı konşimento, b-) Emre yazılı konşimento, c-) Hamiline yazılı konşimento, d-) Tesellüm konşimentosu, e-) Yükleme konşimentosu olabilir. Ayrıca; 1-) Deniz konşimentosu 2-) Özellikli konşimentolar 3-) Diğer taşıma belgeleri olarak üç sınıfta gruplandırılmaktadır. Özellikli konşimento türleri: tek konşimento(trough B/L), kombine nakliyat konşimentosu(combined transport B/L), konteyner konşimentosu, düzgün hat konşimentosu, kısa konşimento, tanker konşimentosu, ciro edilemez konşimento, navlun sözleşmesine dayalı konşimento, kaptan makbuzudur. Diğer taşıma belgeler ise; havayolu konşimentosu, demiryolu hamule senedi, karayolu taşıma senedi (CMR belgesi), nakliyeci makbuzları, FİATA tesellüm belgeleri, posta makbuzudur. UCP 500, 23. Maddeden, 34. Maddeye kadar olan bölümü konşimento ile ilgilidir: Deniz/ Okyanus Konşimentosu (Md.23), Ciro Edilemez Denizyolu Taşıma Senedi (Md.24),Charter Party Konşimentosu (Md.25), Çok Şekilli (multimodal) Taşımaya İlişkin Taşıma Belgesi (Md.26), Havayolu Taşıma Belgesi (Md.27), Karayolu, Demiryolu veya Karasal Su Yolu Taşıma Belgeleri (Md.28), Kurye ve Posta Makbuzları (Md.29), Navlun Komisyoncuları (Freight Forwarders) tarafından Düzenlenen Taşıma Belgeleri (Md.30), “Güverte Üzerinde”, “Yüklenen tartı ve Sayımına Göredir”, “Gönderenin İsmi” (Md.31),Temiz Taşıma Belgeleri “Clean on Board” (Md.32), Navlunu Ödenecek/Ödenmiş Taşıma Belgeleri (Md.33) ile düzenlenmiştir. 7.1. Taşıma Belgesi Hangi Bilgileri içerir? [1] Normalde firma antetli fatura kullanılır. ( Şayet müşterinin handling acentası varsa ve bu evrakta gösterilmemişse konşimentonun gerçekleşmesinde gecikmeler olabilir.)[2] Konsinye (alıcı) adresi aynı formda mutlaka gösterilmelidir ve gerekli görülen detaylar da yer almalıdır.[3] Alıcının “handling” elleçleme işlemlerini yapan acentasının adresinin bu kolonda gösterilmesi gerekir.[4] Taşıyıcının sorumluluğunun başladığı yeri belirtir. (Taşıyıcının malları alacağı yer gösterilmemiş veya yanlış gösterilmişse navlun ödemesi yanlış yapılabilir.)[5] Malları taşıyan araç belirtilir.[6] Araca yüklemenin yapıldığı yer belirtilir.[7] Araçtan boşaltmanın yapılacağı liman belirtilir. (Yanlış belirtildiği takdirde mallar yanlış yerde boşaltılacaktır.)[8] Nihai varış yeri yazılır. (Yanlış adres verildiği takdirde mallar kaybolabilir veya gecikebilir.)[9] İkinci bir araç sözkonusu ise buraya yazılır.[11] İkinci araçta malların indirileceği (boşaltılacağı) liman belirtilir.[12] Varsa iki aracın son varış noktası yazılır.[13] İhracatçı nakliye acentası kullanıyorsa adını, adresini de içermelidir. (Nakliye acentası belirtilmez ise gecikmeler olabilir.)[14] İşaret ve numaralar belirtilmelidir.[15] Gümrük kapısında kullanılan mühür(damga) numarası yazılır. (Tam konteyner yüklendiği durumda damga numarası belirtilmez ise veya yanlış yazılır ise gecikmeler olabilir.)[16] Konsinye (gönderilen mal) ve ambalaja ilişkin genel açıklama yer alır. Palet sistemi kullanılmışsa veya yükleme-boşaltma sırasında dikkat edilmesi gereken bir şey varsa belirtilir.[17] Gönderilen malın toplam ağırlığı belirtilir. (Yanlış rakam nedeniyle yanlış ödeme yapılır)[18] Gönderilen malın toplam hacmi belirtilir. (Yanlış rakam nedeniyle yanlış ödeme yapılır)[19] İthal edilen ülkede kullanılan sınıflandırmaya göre tarife numarası yazılır.[20] FOB (Güvertede teslim fiyatı) değer yazılır. (FOB değerinin yanlış olması durumunda ithalatçı ekstra maliyetle karşılaşır.)(Fakat konşimento üzerinde mal bedeli belirtmek herzaman gerekli değildir.Ve armatörden izin alınacak bir durumdur.Çünkü konşimentoda belirtilen mal bedelinden taşıyıcı sorumlu olur)[21] Şayet hacim ve ağılık yanlış verilir veya yanlış hesaplanırsa malları istif edilmesinde sorun olabilir, ekstra maliyete yol açabilir.[22] Toplam koli sayısı yazılır.[23] Her bir kolinin boyu yazılır.[24] Her bir kolinin eni yazılır.[25] Her bir kolinin yüksekliği yazılır.[26] Her bir kolinin hacmi yazılır.[27] Kolilerin toplam hacmi yazılır.[28] (Konşimentoda yanlışlar var ise alıcının talepleri karşılayan belgelere sahip olamamışsınız demektir.)[29] (Navlun ve diğer giderleri kimin ödeyeceği belirtilmemişse, daha fazla ödeme yapmanız gerekebilir.)[30] (Tam ve doğru doldurulmayan belgelerin yer alması durumunda, kontrol mercinin bu evrakları kontrolü zorlaşır.)[31] Gerekli konşimento numarası orjinal ve kopyalarda aynı olmalıdır.[32] Yönergelere uygun hazırlanmadığı takdirde gerekli belgeler sağlanamayacaktır.[33] Nakliyeci veya ihracatçı için konşimento şekli ve numarası gereklidir.[34] Konşimento şekli ve numarası ürüne uygun olmalıdır.[35] Navlun maliyetlerini kimin ödeyeceği belli olmalıdır.[36] Diğer ödemeleri kimin yapacağı belli olmalıdır.[37] Nakliyeci veya ihracatçı adına yetkili kişinin imzası. (İhracatçı tarafından imzalanmayan taşıma belgesi nakliyeci tarafından kabul edilmeyebilir.)7.2. Karşılaşılan Temel Sorunlar ve Dikkat Edilmesinde Fayda Görülen Hususlar. 1. Nakliyeci/ihracatçının adı ve adresi dikkatle kontrol edilmelidir. 2. Konsinyatörün(alıcının) adı ve adresinin doğruluğundan emin olunuz. 3. Varsa konsinyatörün acentasının adı mutlaka yazılmalıdır. 4. Güzergaha ilişkin detaylar transit veya parsiyel olup olmadığı belirtilmelidir. 5. Nakliye acentasının adı ve adresinin doğruluğu kontrol edilmelidir. 6. Mallara ilişkin detaylı bilgi, tam konteyner ile taşınıyorsa damga numarası belirtilmelidir. 7. Toplam ağırlık ve tarife numarası kontrol edilmelidir. 8. Kolilerin ağırlık ve hacimlerine ilişkin detaylar ve toplamı dikkatle hesaplanmalıdır. 9. Toplam hacim doğru biçimde hesaplanıp yazılmalıdır. 10. FOB değerinin hesaplanması için; ex works (iş yeri teslim, fabrika çıkış fiyatı) fiyatına limanda teslim maliyeti eklenmelidir. 11. Gerekli belgelere ilişkin bilgilerin yazılması unutulmamalıdır. 12. Tarih ve imza mutlaka olmalıdır. 13. Nakliyeye ilişkin diğer evraklarla birlikte hazırlanan taşıma belgesinin de bir örneği saklanmalıdır.
(The Bill of Exchange) Kambiyo Senedi, ihracatçı tarafından hazırlanan ve imzalanan, ithalatçının ödediği veya gelecekte belli bir sürede ödemeyi taahhüt ettiği miktarı (ihrac ettiği malın değeri kadar bedeli) ihracatçıya ödeyeceğini gösteren belgedir.Kambiyo senedi, ihracatçının malların nakliyesi için ithalatçıdan ödeme talebinde bulunabilmek için kullanılır. Kambiyo senedi olarak poliçe ve bono kullanılmakta olup, dış ticarette ağırlıklı olarak poliçe tercih edilmektedir. Bunların dışında finansman belgesi olarak kabul edilebilecek Antrepo makbuzu, Rehin Senedi, Teslim Emri gibi belgeler de bulunmaktadır. Poliçe, hamiline para ödenmesini gerektiren değerli bir kağıttır. Poliçeler ciro ile el değiştirebilir, borçlusu tarafından kabul edilmeme ya da ödenmeme durumlarında protesto yolu ile yasal takibata uğrarlar.Bono, borçlunun alacaklısına hitaben düzenlediği bir ödeme vaadidir. Vadesinde hamili tarafından genellikle bankalar aracılığıyla borçlusuna ödeme için ibraz edilir.Ciro edilebilir. Dış ticarette poliçe kadar yaygın değildir. Kambiyo senedi, uluslararası ticarette akreditif mektubunun ekinde kullanılır.Akreditif mektubu kambiyo senedinin kabul edilip ödenmesini sağlar.Poliçenin ödeme zamanına ilişkin deyimler şunlardır: At sight : görüldüğünde ödemeliAt…days sight : görüldüğünden belli bir süre sonra ödemeliAt…days date : tanzim tarihinden belli bir süre sonra ödemeliAt…days after B/L : konşimento tarihinden belli bir süre sonra ödemeliOn 29.10.2003 : belli bir tarihte ödemeliİhracat Mevzuatımıza göre, Döviz Alım Belgesi (DAB): Bankalar, özel finans kurumları, yetkili müesseseler, PTT ve Kıymetli maden aracı kuruluşları tarafından tüm efektif ve döviz alımları sırasında düzenlenmek zorundadır. İhracata ilişkin işlemlerde 3 nüsha olarak düzenlenmektedir.Mal ve hizmet ihracına ilişkin döviz alım belgeleri kaybolduğunda, belgelerle herhangi bir hesabın kapatılmadığına ve bulunduğu takdirde ibraz edileceğine dair ilgili kambiyo müdürlüğüne hitaben bir taahhütnamenin döviz alım belgesini düzenleyen bankaya verilmesi kaydıyla ilgiliye döviz alım belgesi sureti verilmektedir.Kayıp döviz alım belgesi bulunursa belge aslı iptal edilmek üzere düzenleyen bankaya ibraz edilir ve işlemler suret üzerinden yapılır.
9.1. Kambiyo Senedi- Poliçe Hangi Bilgileri İçerir? [1] Ödenecek tutar, rakamla belirtilmelidir. (Yanlış yazılırsa, ödeme gecikir veya yapılmaz)[2] Normal olarak yer ve tarih olarak, ihracatçının bulunduğu yer ve fatura tarihi yazılmalıdır.[3] “Muhbir” banka olarak genelde ihracatçının bankası yazılır.[4] Ödenecek miktar, harfle yazılarak da belirtilir. Yanlış yazılırsa veya rakamla belirtilen miktardan farklı ise ödeme yapılmaz.[5] Ödeme yapılacak mallar belirtilir.[6] İhracatçı, kambiyo senedini “çek” de olduğu gibi imzalar.[7] İhracatçının imzaya yetkili, resmi temsilcisi imzalamaz ise ödemede sorun çıkacaktır.[8] Normalde ithalatçının bankası”amir” bankadır.9.2 Karşılaşılan Temel Sorunlar ve Dikkat Edilmesinde Fayda Görülen Hususlar. 1. Kambiyo senedi hazırlanırken diğer evraklarla özellikle akreditif mektubunda yer alan bilgilerle uygunluğuna dikkat edilmelidir. Akreditif mektubu ve proforma faturadaki detaylar ile kambiyo senedindekiler aynı olmalıdır. 2.Kambiyo senedi gönderilmeden önce, “çek” ile aynı şekilde imzalandığından emin olunmalıdır. 3. Fatura bedelini rakam ve harfle yazarken doğru yazılmasına dikkat edilmelidir. 4. “Muhbir” banka yazılmalıdır. 5. Faturadaki malları yeterli olacak şekilde özetlenmelidir. 6. Firma ismi tam ve eksiksiz yazılmalıdır. 7. Akreditif mektubu ile birlikte kambiyo senedinin sunulacağı, ithalatçının bankası ”amir” bankanın adı yazılmalıdır. 8. Firmanın resmi temsilcisi tarafından imzalandığına emin olunmalıdır. 9. Nakliyeye ilişkin diğer belgelerle birlikte bir örnek kambiyo senedi de saklanmalıdır. YAPILAN YANLIŞLARIN MALİYETİ Exporters Encyclopedia-İhracatçı Ansiklopedisi’ne göre, ihracat işlemlerinde kullanılan belge sayısı 50’den fazladır. Buna ek olarak pek çok ülke farklı spesifik belgeler de kullanılmaktadır. Ülkemizde de ıslak imza taşıması gereken dış ticarette kullanılan belge sayısı 200’ün üzerindedir. Bu bölümde kısıtlı sayıda ve özellikle yanlışlık yapıldığında sorun yaratabilen belgeler açıklanmaya çalışılmıştır. Amaçlanan ihracat işlemlerinde temel olan belgelerin anlaşılması ve birbirleriyle bağlantıları hakkında fikir sahibi olunmasıdır. Özellikle ödeme işlemlerinde, belgelerin satıcılar, alıcılar ve bankalar tarafından hazırlanması, sunulması ve doğrulanmasında en önemli noktalardan biri belgeler arasındaki tutarlılıktır. Bütün taraflar, düzenliliğinden emin olmak için belgeleri kontrol etme yükümlülüğü altındadır. İhracatta kullanılan ve bu yayınımızda açıklamaya çalıştığımız yedi temel belgenin eksik veya yanlış doldurulması sonucu ihracatçının uğrayacağı zararı aşağıdaki örnekle biraz daha detaylı inceleyelim: Mongerrat Çiftçiler Kooperatifinden, Londra’daki Tropical Fruit Company’eananas satıldığını varsayalım, Tam bir konteyner kapatıldığını ve 440 koli yüklendiğini varsayalım. Her bir koli de 50 adet 500gr ağırlığında ananas konservesi olsun Kolilerin ölçeği: 50 cm X50 cmX23 cm ve toplam ağırlığı 36 kg Gönderilen malın ex-works (fabrika teslim) değeri : 8.800.- $ Covent Garden, Londra’ya navlun maliyeti : 1.000.-$ Sigorta maliyeti (%1,4 oran üzerinden) : 123,20 $ şimdi malların gönderildiği adresin şu şekilde yazıldığını varsayalım; Tropical Fruit Company 59 High Holburn London EC2 4AA 1. Malın gönderileceği adreste: Unit 56 G, New Covent Garden, London faturada belirtilmemiştir. 2.Sonuçta, konteynırı taşıyan TIR, Tropical Fruit Company’nin High Holburn’daki oldukça yoğun olan bürosuna sabah saat 10’da varmıştır. Ancak burada kabul edilmeyerek, New Covent Garden’a yönlendirilmiştir. Extra nakliye bedeli olarak 50 $ ödenmiştir. 3. Ambalaj listesinde genellikle sorun olmaz. Ancak Mongerrat Farmers Cooperative’in koli ağırlıklarının 36 yerine 37 kg olduğu hesaplanmış ve kontrol edilmediği için de sonuçta, 28$ daha fazla ödenmiştir. 4. İngiliz gümrüğünde, koli ağırlığının 37 kg yerine 36 olduğu belirlenmiş ve sonuçta hepsi boşaltılarak, kontrol edilmiş ve bir gün gecikmeye ve depo masrafına (75 $) neden olmuştur. 5. İthalatçının acentası tarafından gümrük işlemleri takip edilmiş ve taşıma belgesinde adı geçtiği için problem çıkmamıştır. Ancak Menşe şahadetnamesinde ithalatçının acentası yerine yanlışlıkla ihracatçının acentasının adresi verilmiştir. 6. Faturadaki ağırlıkla ilgili fark nedeniyle gümrük idaresi sorunu çözmek için Menşe şahadetnamesindeki acentayı arar. Ancak, yanlış acenta belirtildiği için iki gün daha beklenilir ve cezai süre başladığı için 250 $ depo ücreti ödenir. 7. Sigorta belgesi hazırlanırken ex works bedeli kullanmıştır. Oysa, %10 daha fazla olan CIF değer üzerinden hesaplanması gerekmektedir. Banka (Cooperative Bank) tarafından durum farkedilmiş ve bu şekilde kabul edilemeyeceği belirtilmiştir. Banka, 25 $ masraf talep etmiştir. 8. Mongerrat Farmers Cooperative, yeni bir sigorta belgesi hazırlamış ve Express Clearences Ltd. ye göndermiştir. Kurye 65 $ masrafa yol açmış ve iki gün sonra teslim edilebildiğinden 250$ depo masrafı daha ödenmiştir. 9. Sigorta belgesi üzerinde “sıcaktan uzak tutun” ibaresi olmadığı için ananaslar % 10 oranında zarar görmüştür. 10. Sigortacı zarar tazmini talebini geri çevirmiştir. Firma zarar gören mallar yerine yenisini göndermek için 880$ nakliye ücreti ödemiştir. 11. İthalatçı yeni gelen mallar için 88$ gümrük vergisi ödemek zorunda kalmıştır. 12. İhracatçı, tam bir konteynır dolduramadığı için ekstra navlun ve ambalaj masrafına katlanmak durumunda kalmıştır. Bu maliyet yaklaşık 200$ civarındadır. 13. Taşıma belgesinde, konserve ananas yerine taze ananas için geçerli tarife numarası kullanıldığı için Express Clearances, %8 yerine %10 gümrük ödemiştir. İthalatçı fazladan ödediği 199$ bedeli, ihracatçıya ödetmiştir. 14. Sonuçta meydana gelen bütün aksaklıklar nedeniyle “amir” banka akreditif mektubunu ödemeyi geri çevirmiştir. Müşteri (ithalatçı), orijinal faturada gösterilen miktar tamamlanana kadar yani hasar gören mallar yerine yenisi gelene kadar konfirmasyon yapılmamıştır. Bunun anlamı, ihracatçıya ödemenin tam 6 hafta gecikmiş olmasıdır. Bu süre içinde %14 faizle borçlandığı durumda 9.951.-$ için 161$ faiz ödeyecektir.Yaşanılan aksaklıkları çözmek için banka tarafından 125$ haberleşme masrafı talep edilmiştir. Yapılan tüm yanlışlıklar sonucu yapılan harcamalar:
Hatalardan kaynaklanan zararları en aza indirgemek için evraklardaki en küçük detaylara bile dikkat edilmelidir. Firmanın itibarını da azaltan bu tür hatalardan kaçınmak için, aşağıdaki gibi bir tablo hazırlanarak görünen maliyet hesaplanabilir.
Söz konusu belgeler hazırlanırken, en önemli detay adreslerin doğru biçimdebelirtilmesi, ithalatçının siparişine ilişkin zorunluluklar, nakliye ve ambalaj konusundaki talepleri, maliyete ilişkin detayların bilinmesi için gerekli belgeler birarada olmalıdır.Belgeleri hazırlayan ve imzalayan kişinin şirketi temsil yetkisinin olması önemli bir husustur. Aksi taktirde belgeler geçersiz sayılacaktır. Daha da önemlisi bu işler tek kişiye bağlı yapılıyorsa, bir aksaklık veya ilgili kişinin yokluğu olasılığının yol açabileceği aksaklıklar göz önünde bulundurulmalıdır. İş Yönetim Sistemi-İYS* açısından bakıldığında “İşlemler/Muameleler” düzeyinde “Nakliye İşlemlerinin Yapılması” aşamasında işletme yöneticisi/ihracatçı : PLANLAMA: • Ne yapılacağına karar vermelidir. • Yapılacak işin doğru iş olduğunu bilmelidir. • Bu işlerin nasıl yapılacağını göstermelidir. YÜRÜTME: • İşlerin kim tarafından yapılacağını belirlemelidir. • İşlerin ne zaman yapılacağını belirlemelidir. • İşlerin yapılması için gerekli kaynakları temin ve tahsis etmelidir. KONTROL: • İşlerin yapılıp yapılmadığını kontrol edecek tedbirler geliştirilmelidir. • Yapılan işlerin tatminkar olup olmadığını kontrol etmelidir. • İşlerin bir dahaki sefere nasıl daha iyi yapılabileceğini düşünmelidir. Özetlemek gerekirse, İhracatçı aynı zamanda bir işletme yöneticisi olarak; ihracat süreci içinde sözleşme aşamasından başlayarak, alıcının borçlandığı tutarı gösteren Faturanın, Akreditif Mektubunun, Kambiyo Senedinin hazırlanması, malların nakliyesi esnasında malın yüklendiğini kanıtlayan Konşimento, sigorta edildiğini gösteren Sigorta B e l g e s i, malın şiparişe uygun olduğunu kanıtlayan Koli Listesi ve çeki listesinin hazırlanması, ülkemiz mevzuatı açısndan Gümrük Beyannamesinin usulüne uygun şekilde doldurulması, alıcının ülkesinde geçerli ithalat rejimi açısından gerekli olan Menşe fiahadetnamesi, A.TR., EUR1 Dolaşım belgesi ve Konsolosluk Faturasının alınması gibi malların alıcıya teslimine kadar pek çok belgenin tam ve eksiksiz doldurulması ve onaylatılması işlerini yapacak kişi veya kişilerin istihdamı, işlerin planlanması, yürütülmesi ve kontrolünü belli bir sisteme bağlamak zorundadır. Aksi takdirde işlerde aksamalar ve yanlışlıklar umulmayan zararlara yol açacaktır.
Bankalar, özel finans kurumları, yetkili müesseseler, PTT ve Kıymetli maden aracı kuruluşları tarafından tüm efektif ve döviz alımları sırasında düzenlenmek zorundadır. İhracata ilişkin işlemlerde 3 nüsha olarak düzenlenmektedir. Mal ve hizmet ihracına ilişkin döviz alım belgeleri kaybolduğunda, belgelerle herhangi bir hesabın kapatılmadığına ve bulunduğu takdirde ibraz edileceğine dair ilgili kambiyo müdürlüğüne hitaben bir taahhütnamenin döviz alım belgesini düzenleyen bankaya verilmesi kaydıyla ilgiliye döviz alım belgesi sureti verilmektedir. Kayıp döviz alım belgesi bulunursa belge aslı iptal edilmek üzere düzenleyen bankaya ibraz edilir ve işlemler suret üzerinden yapılmaktadır.
Amaç ve Kapsam: Madde-1 Bu talimat, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevlerine ilişkin 441 sayılı K.H.K ile 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair K.H.K ve bu kapsamdaki yönetmelikler çerçevesinde et, süt ve kuru meyveler dışında gıda ve gıda katkı maddeleri ile gıda ambalaj materyallerinin ihracatında sertifika düzenlenmesi ve onaylanması amacıyla yapılacak kontroller ile bu işlemlerde uyulacak usul ve esasları belirler. Genel Hükümler: Madde-2 a) Gıda Güvenliği / Sağlık Sertifikası onay işlemleri, Bakanlığımız KORGEM ile Bakanlığımız İl Müdürlükleri tarafından yapılacaktır. b) Gıda ve gıda katkı maddeleri ile gıda ambalaj materyallerinin Gıda Güvenliği kontrolü, Bakanlık İl Müdürlüğü Kontrol Şube Müdürlüğünce görevlendirilmiş; konu ile ilgili formasyona haiz en az 4 yıllık yüksek eğitim görmüş yada denetim ve mevzuat konusunda Bakanlıkça hizmet içi eğitime tabi tutulmuş kontrolörler tarafından yapılacaktır. c) Sertifika işlemleri için gerekli belgeler l asıl l suret olmak üzere 2 takım olarak hazırlanacaktır. Bu sayı ihracatçı talebi üzerine artırılabilir. Sertifikanın Düzenlenmesi ve Onaylanması: Madde-3 1. İhracat kontrolü, alıcı ülke talepleri doğrultusunda, ihracatçının veya temsilcisinin Sertifikada yer alacak bilgi ve belgeleri içeren formu (EK-1) doldurularak ürünün denetlenmesinin isteyen bir beyanname vermesi üzerine en seri şekilde üretim yeri veya depo veya antrepodan ihracatçı veya temsilcisinin de hazır bulunması suretiyle yapılır. 2. Sertifikanın düzenlenmesi ve onaylanması için gerekli bilgi ve belgeler; a) EK-1’in firma tarafından doldurulması. b) Üretim İzin Belgesi ve/veya Bakanlığımıza üretim izni başvurusu yaptığına dair belge. c) Ürünün çeşidine göre gerektiğinde istenecek diğer belgeler. 3. Sertifika düzenleme ve onay işlemleri. 3.1. İhracata konu malın üretildiği tesisin bulunduğu illerde İl Müdürlükleri tarafından Sertifika düzenlenmesi: a) Bakanlığımızdan Üretim İzin Belgesi almış ürünler için alıcı ülke tarafından herhangi bir kriter istenilmediği taktirde ürüne ilişkin analiz raporuna gerek kalmadan (EK-2) tanzim edilerek ihracatçı firmaya verilecektir. b) Bakanlığımıza üretim izin başvurusunda bulunarak işlemleri devam eden ve yıllık yurtiçi gıda denetim programına göre denetim sonuçları olumlu çıkan işyerlerinde üretilen ürünler için alıcı ülke tarafından herhangi bir kriter istenilmediği taktirde Sertifika tanzim edilerek ihracatçı firmaya verilecektir. c) Bakanlığımızdan Üretim İzni alınmamış ve henüz üretim izni için başvurulmamış ürünler için alıcı ülke tarafından herhangi bir kriter istenmediği taktirde, ürünler yerinde muayene edilip, üretim yeri koşulları da dikkate alınarak uygun görüldüğünde sertifika verilecektir. Ancak muayene sonucunda şüpheli görülen durumlarda numune alınıp analiz yapıldıktan sonra, sonuçları uygun ise sertifika verilecektir. 3.2. İhracata konu olan malların üretildiği tesislerin bulunduğu iller dışında ihracatın yapılacağı illerde İl Müdürlükleri tarafından Sertifika düzenlenmesi, a) Bakanlığımız tarafından verilen üretim izin belgesinin ibra edilmesi halinde ve alıcı ülke tarafından herhangi bir kriter istenilmediği takdirde analiz yapılmadan sertifika düzenlenecektir. b) Bakanlığımıza üretim izni başvurusunda bulunarak işlemleri devam eden ürünler için 3.1 (b) ye göre işlem yapılacaktır. Ancak malın üretildiği tesisin bulunduğu İl Müdürlüğünün denetim sonuçlarının uygun olduğuna ilişkin bilgi alınacaktır. c) Üretim izni olmayan ve başvuruda bulunmayan ürünlerde 3.1 c’ ye göre işlem yapılacaktır. Ancak malın üretildiği tesisin bulunduğu İl Müdürlüğünün muayene ve yapılmış ise analiz sonuçlarına ilişkin bilgi alınacaktır. 3.3. İhracatta teşvik kapsamında olan ve değişik ambalajlarda bulunan ürünler için Sertifika düzenlenmesi, * Sertifikanın Onaylanması a) İhracat amacıyla firma yetkilisinin yazılı müracaatı üzerine, Kontrol Şube Müdürlüğünde görevli gıda kontrolörlerince Gıdaların Üretimi Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Yönetmelik kapsamında ve Türk Gıda Kodeksi numune alma esaslarına göre üründen numune alma planına uygun ve partiyi temsil eder nitelikte 2 takım numune alınacaktır. *İhracatta teşvik kapsamında olan ürünlerden ambalajsız üretici firma ile ilgili bilgi bulunmayan şüpheli durumlarda partiyi temsil edecek şekilde numunelerin alınması ve analizlerin yaptırılması gerekmektedir. b) Alınan bu numunelerden l takımı gerekli muayene ve analizler için resmi prosedür ile İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğüne gönderilecektir. Diğer takımı İl Müdürlüğünde şahit numune olarak muhafaza edilecektir. c) Alıcı firma/alıcı ülke kriterleri bulunması durumunda Laboratuvardan ilgili muayene ve analizlerin yapılması istenecektir. Alıcı firma/ülke talebinin bulunmadığı durumlarda ise Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği/Ürün Tebliğlerine göre kontrol yapılacaktır. d) İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünce düzenlenecek Analiz Raporu en seri şekilde Kontrol Şube Müdürlüğüne ulaştırılarak muayene ve analiz sonuçlarının mevzuata uygun olup olmadığı Kontrol Şubesi tarafından değerlendirilecek uygun bulunması durumunda Sertifika (Ek-2) onaylanacaktır. Diğer Hükümler: Madde 4- a) Alınan numuneler için her hangi bir bedel ödenmeyecektir. b) İhracat amaçlı kontrollerdeki giderler ve laboratuvar analiz ücretleri ihracatçı tarafından karşılanacaktır. c) Laboratuvara gönderilen numunenin Muayene ve Analiz Raporunun uygun çıkması halinde şahit numune ihracatçıya geri verilecektir. d) Numune alımında ilgili mevzuata titizlikle uyulacak ve analizden artan numuneler firmaya iade edilecektir. e) Analiz sonucunun olumsuz çıkması durumunda “Gıdaların Üretimi Tüketimi ve Denetlenmesine Dair” Yönetmelik gereğince firmanın bu sonucun kendilerine tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde itiraz hakkı mevcuttur. Raf ömrü 15 günden az olan ürünlerde itiraz hakkı raf ömrü süresince mevcuttur. Alınan numuneler, özelliğine göre uygun şartlarda muhafaza edilecektir. f) Denetim sonuçlarına itiraz edildiğinde şahit numunenin, “İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüklerini Kuruluş ve Görevleri Hakkında Yönetmeliğin” 21.maddesine göre belirlenen Referans Laboratuvarda muayene ve analizi yaptırılacaktır. Referans Laboratuvarın analiz sonuçları kesin olup verilecek karara esas teşkil eder. İtiraz durumunda şahit numunenin muayene ve analiz ücreti ihracatçı firma tarafından ilgili laboratuvara ödenir. g) Şahit numune laboratuvara gönderilirken sadece birinci laboratuvar muayene ve analiz sonuçlarına göre mevzuata uygun olmayan kriter(ler) in analizleri yaptırılacaktır. h) Kontrollerde Bakanlığımızın her türlü kaynağı etkin bir şekilde kullanılacaktır. ı) İhracat sertifikası işlemlerine ilişkin bilgiler (EK-3) deki forma göre hazırlanarak aylık olarak Genel Müdürlüğe gönderilecektir. - Sertifika düzenlenmesi ve onaylanması ihracatta hiçbir aksaklığa meydan vermeyecek tarz ve süratle yapılacaktır. - Analiz sonucunun alıcı ülke kriterlerini karşılamadığı durumlarda sonuçlar TGK Yönetmeliğine de aykırı ise Gıda Kontrol Talimatına göre bu ürünler hakkında işlem yapılacaktır. Bu talimat ile 27.04.1999 tarih ve GKH-GDT-1188-8619 ve 14.02.2001 tarih ve GKH-GDT-1800-4272 sayılı yazılarla gönderilen Gıda Maddelerinin İhracat Kontrol Talimatları yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak spesifik ürünlere yönelik olarak yapılacak ihracat kontrolleri ile ilgili Bakanlığımızca daha önceden gönderilmiş olan talimatlar yürürlüktedir.
NOT: Gıda Güvenliği Sağlık Sertifikası basılıp gönderilinceye kadar 2 no’lu ekte gönderilen sertifika kullanılacaktır.
EK - 1
GIDA GÜVENLİĞİ / SAĞLIK SERTİFİKASI BEYANNAMESİ Üreticinin Adı : Üreticinin Adresi : İhracatçının Adı : İhracatçının Adresi : Ürünün Adı : Son Tüketim Tarihi : Menşe Ülke : Gönderileceği Ülke : Parti No : Net Toplam Ağırlığı : Ambalaj Tipi : Birim Net Ambalaj Ağırlığı : İhracatçı Firma Temsilcisinin Adı, Soyadı, İmzası, Kaşe ve Tarih
EK-2
Yukarıda adı geçen ürün gıda güvenliği ile ilgili Bakanlığımız mevzuatına uygun olarak üretilmiş ve pazara sunulmuştur. Ürünler Bakanlığımız kontrolu altındadır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, bu ürünün Türk Gıda Mevzuatına göre insan tüketimi için uygunluğunu sertifiye eder.
The product described above is manufactured with food reliability in accordance with the concerned regulations under the control program of the Ministry of Agriculture and Rural Affairs. The Ministry, General Dirrectorate of Protection and Control, hereby certifies that the product is in conformity with the Turkish food regulation and fit for human consumption.
Mühür Stamp
EK-3
| |||||||||||||||||||||||||||||
