DOLAŞIM BELGELERİ

^{Dolaşım belgeleri}

^{a)
A.TR}

AB ülkelerine yapılan ihracatta düzenlenen belgedir.İhracatçı ülkenin gümrük idaresi tarafından düzenlenmektedir ve ithalatçıya gümrük indiriminden yararlanma hakkını vermektedir. Bu belgeler ihracatçının bağlı bulunduğu Ticaret Odası tarafından tasdik edilmektedir.

Türkiye ile Avrupa Birliğinde serbest dolaşımda bulunan eşyanın Katma Protokol’de öngörülen tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere ihracatçı ülke yetkili kuruluşlarınca düzenlenip gümrük idarelerince vize edilen bir belgedir. Çıkış gümrüğünde vize ettirildiği tarihten itibaren 90 gün içinde varış gümrüğüne ibraz edilmesi durumunda ithalatçı ülke gümrüklerinde vergi indirim hakkı sağlamaktadır. Dolaşım Belgeleri bastırıldıktan sonra Gümrük Müsteşarlığı’nca yetki verilen Kuruluş tarafından ihtiyaç sahiplerine dağıtılır. Bu belgeler ihracatçının bağlı bulunduğu Ticaret Odası ve gümrükten onay görür. 5 nüsha olarak hazırlanır. 1 nüsha Ticaret Odasına gönderilir, 2 nüsha gümrüğe bırakılır, 1 nüsha firmada kalır, 1 nüsha alıcıya gönderilir.Gümrük Müsteşarlığınca “Onaylanmış İhracatçılar” düzenledikleri A.TR'leri Odalara tasdik ettirmek ve Gümrüğe vize ettirmek zorunda değillerdir. Onaylanmış İhracatçılar Gözlemler kutusuna “Simplified Procedure- Basitleştirlmiş Prosedür” ibaresi yazarlar.

A.TR DOLAŞIM BELGELERİ

Genel Bilgi

1 Türkiye ile AT arasında Ortaklık Anlaşması ve bununla ilgili Katma Protokol uyarınca iki taraf arasında kurulan Gümrük Birliğinde, karşılıklı gümrük vergisi tavizlerinden yararlanma "Malların Serbest Dolaşımı" ilkesi bazında gerçekleşmektedir.

A.TR DOLAŞIM BELGESİ HANGİ ÜRÜNLER İÇİN DÜZENLENİR?

- Türkiye veya Toplulukta serbest dolaşımda bulunan eşyanın Katma Protokol'de öngörülen tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere, ATR Dolaşım Belgesi düzenlenmesi gerekmektedir.

- Aşağıda hangi malların AT ve Türkiye'de serbest dolaşım durumunda bulunacağı açıklanmıştır;

1. Türkiye ve Topluluk menşeli olan ürünler,

2. Üçüncü ülke menşeli olup Türkiye ya da Toplulukta ithal işlemleri tamamlanmış, gerekli gümrük vergisi, eş etkili vergi ve resimleri tahsil edilmiş,bu vergi ve resimleri tam veya kısmi bir iadeden yararlanmamış eşyalar serbest dolaşımda sayılırlar.

3. İşlem görmüş ürünlerin AT'na ihracatı esnasında, bu ürünlerin üretiminde kullanılan üçüncü ülke menşeli ürünler için, Ortak Gümrük Tarifesinde öngörülen vergilerin, ilgili çıkış gümrüğüne yatırılması ve ihracatçı ülke tarafından A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesi durumunda, sözkonusu işlenmiş ürünler, Katma Protokol hükümleri uyarınca, tercihli sistemden yararlanabilmektedir. Katma Protokol'ün 2nci maddesinde de, hangi malların serbest dolaşıma tabi olacağı belirtilmiştir.

4. Türkiye ve Topluluk menşeli ürünlerin, Türkiye ve Topluluk ülkelerine ihracatı esnasında, bu ürünlerin üretiminde kullanılan ve Türkiye ve Toplulukta serbest dolaşımda olmayan üçüncü ülke menşeli mallar için Ortak Gümrük Tarifesinde öngörülen verginin "Fark Giderici Vergi" adı altında ihracatçı ülke tarafından tahsil edilmesi hükme bağlanmıştır.

- A.TR DOLAŞIM BELGESİ HANGİ ÜLKELERE DÜZENLENİR?

1- Almanya	13- Avusturya
2- Fransa	14- Finlandiya
3- İtalya	15- İsveç
4- Belçika	16- Polonya
5- Lüksemburg	17- Çek Cumhuriyeti
6- Hollanda	18- Macaristan
7- Danimarka	19- Estonya
8- İrlanda	20- Slovenya
9- İngiltere	21- Letonya
10- Yunanistan	22- Slovakya
11- Portekiz	23- Litvanya
12- İspanya	24- Malta
	25- GüneyKıbrıs (bu ülke tarafımızdan tanınmamaktadır bu ülkeye ihracat yapılmamaktadır.)

- Yukarıda belirtilen ülkelerde serbest dolaşımda bulunan ihracata konu sanayi ürünlerinin Katma Protokol'de öngörülen tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere, ATR Dolaşım Belgesi düzenlerler.

- ATR Dolaşım Belgeleri, Türkiye'den Topluluğa veya Topluluktan Türkiye'ye doğrudan nakledilen eşya için düzenlenir.

- Aşağıda belirtilen şekilde Türkiye'den AT Ülkelerine veya AT Ülkelerinden Türkiye'ye sevki yapılan eşya doğrudan nakledilmiş sayılmaktadır.

Doğrudan Nakil Olarak Değerlendirilen Nakil Koşul ve Şekilleri:

a) Türkiye'den Topluluğa ya da Topluluktan Türkiye'ye üçüncü ülkelerden geçmeden
nakledilen eşya,
b) Üçüncü ülkelerden geçmek veya bu ülkelerde aktarma işlemine tabi tutulmakla beraber,
bu ülkelerden geçişi veya aktarma işlemi Türkiye veya Toplulukta düzenlenen tek bir
taşıma belgesi kapsamına giren eşya,
c) Türkiye yada Topluluktan ihraç edilip, Topluluk veya Türkiye dışındaki ülke
topraklarından boru hattı ile sevk edilen eşya,
- İhracatçılar Belgeyi bağlı bulundukları Oda'dan temin ederler.

A.TR DOLAŞIM BELGESİ'NİN DOLDURULMASI
1 Numaralı Sütun:
- Doldurulması zorunlu alandır
- İhracatçı firma'nın açık resmi kayıtlı ünvanı
- İhracatçı firma'nın açık adresi ve ülkesi
yazılır.

2 Numaralı Sütun:
- Doldurulması zorunlu değildir
- Taşıma belgesinin tarihi ve numarası yazılır.
3 Numaralı Sütun:
- Doldurulması gümrük kanunlarımızca ve Odamız usulu açısından zorunlu olmakla birlikte ithalatçı gümrüğünde ihtiyari olarak tanımlanmıştır.
- İthalatçı firma'nın resmi kayıtlı ünvanı
- İthalatçı firma'nın açık adresi ve ülkesi
yazılır.
4 Numaralı Sütun:
- "AET/Türkiye Ortaklığı ASSOCIATION between the EUROPEAN ECONOMIC COMMUNITY and TURKEY" ibaresi matbu ervrakta basılı durumdadır. Matbu olarak basılı olmayan hallerde yazılması zorunlu değildir.
5 Numaları Sütun:
- Doldurulması zorunlu alandır.
- Malın hangi ülkeden ihraç edileceğinin yazıldığı alandır. (Türkiye)
6 Numaralı Sütun:
- Doldurulması zorunlu alandır.
- Malın hangi ülkeye gideceğinin yazıldığı sütundur.
7 Numaralı Sütun:
- Doldurulması gümrük kanunlarımızca ve Odamız usulu açısından zorunlu olmakla birlikte ithalatçı gümrüğünde ihtiyari olarak tanımlanmıştır .
- Taşımaya ilişkin bilgilerin yazıldığı sütundur.

8 Numaralı Sütun: - Odamız tarafından doldurulacak ve mühürlenecek sütundur.
- İlk nüshası boş bırakılmak kaydıyla diğer dört nüshaya mühür vurulur ve odamızdaki imzaya yetkili kişi tarafından parafe edilir.
- Bu sütuna ayrıca İngilizce olmak kaydıyla tasdik tarihini belirten tarih kaşesi de vurulur.
9 Numaralı Sütun: - Doldurulması zorunlu alandır.
- 10 numaralı sütunda tanımlanacak olan mal muhteviyatının sıra numaralarının yazıldığı sütundur.
10 Numaralı Sütun:
- Doldurulması zorunlu alandır.
- Fatura muhteviyatındaki malların tanımının yapıldığı alandır.
- Çok kalemli mallarda fatura muhteviyatındaki mallar matbu A.TR evrakına sığmıyor ise:
1. A4 beyaz kağıda devam sayfaları oluşturularak her bir nüshaya ek yapılır. Bu eklerin her biri ihracatçı firma tarafından kaşelenir ve imzaya yetkili kişi tarafından imzalanır. Ekler sadece imzaya yetkili kişi tarafından imzalanmış ancak kaşelenmemiş ise de imzaya yetkili olduğunu ispatlayan imza sirküleri A.TR belgesinin ekine yerleştirilir.
2. "Fatura muhteviyatı eşyalar" ibaresi ve ekinde ibraz edilen fatura numaraları yazılmak suretiyle 10 numaralı sütun doldurulur.
11 Numaralı Sütun:
- Doldurulması zorunlu alandır.
- İhraç edilecek malların brüt ve net ağırlıklarının yazıldığı alandır.
- Ağırlıklar yazılmak suretiyle gerekli ise diğer cinsten (örn:m3) ölçü birimleri de yazılabilir.
12 Numaralı Sütun:
- Doldurma işlemi Gümrükler tarafından gerçekleştirilecek alandır.
- Bu sütunda yer alan tarihler vize tarihi ve çıkış beyannamesi tarihidir
13 Numaralı Sütun:
- .Doldurulması zorunlu alandır.
- İhracatçının beyanının şekil ve içerik şartlarının hepsine haiz olduğunu gösteren beyan sütunudur.
- Bu sütununda yer alan tarih A.TR evrakını düzenleme tarihidir.

A.TR DOLAŞIM BELGESİ EKİNDE İSTENEN BELGELER:
- İhracatçılar veya gümrük beyannamesini imzalamakla kanuni temsilcileri, DOLAŞIM BELGESİNDE kayıtlı eşyanın, TÜRKİYE MENŞELİ olduğuna veya Türkiye'de serbest dolaşımda bulunduğuna dair tevsik edici tüm bilgi ve belgeleri, Dolaşım Belgesi ile birlikte ODAMIZA vermekle yükümlüdür.
- Tevsik edici belgelere örnek olarak (aşağıda ayrıntılı olarak açıklanacaktır), imalatta kullanılan girdilerin temin ediliş belgeleri, üreticilerin kapasite raporları, ithal girdi kullanıldı ise beyannamesi, alış faturaları sayılabilir.
- Odamız belgelerin kurallara uygun olarak doldurulup doldurulmadığını kontrol edip, belgede kayıtlı eşyanın, KATMA PROTOKOL hükümleri gereğince TÜRKİYE'de serbest dolaşım halinde bulunduğu hususunda tevsik edici tüm bilgi ve belgelerle birlikte ihracata ait diğer belgeleri de inceleyerek kesin bir kanıya vardıktan sonra gerekli işlemleri tamamlar.

* Üretici Firmalar İçin

1) Satış Faturası fotokopisi (Aslı görülmek kaydı ile)

2) Odalar Sanayi Müdürlüklerince verilmiş Kapasite Raporu fotokopisi (İlk ibrazından sonra kayıt altına alındığı için her evrak düzenlendiğinde ekine konması gerekmez.)

3) Ekine, Odamızın bağlı bulunduğu 5174 numaralı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Kanunu ve sayir yönetmelikler gereğince Odamızdan temin edilecek, konulması zorunlu diğer evraklar;

1- Taahhütname :Fatura ve GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) numaraları beyanı

2- Belge talep formu/Dilekçe

* Satış Firmaları için

1) Satış Faturası fotokopisi (Aslı görülmek kaydı ile)

2) Tedarikçi (alış) faturaları fotokopisi: Alış ve satış faturalarındaki mal kalemleri birbirlerini birebir tutmak zorundadır. Alış faturasındaki tüm malların çıkışı zorunludur. Eğer alış faturası ile satış faturası birbirini bire bir tutmuyor ise, satış faturasında, referans olarak alış faturasının seri-sıra numarası ve tarihi belirtilmek kaydıyla yazılmalıdır.

3) Ekine, Odamızın bağlı bulunduğu 5174 numaralı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Kanunu ve sayir yönetmelikler gereğince, Odamızdan temin edilecek konulması zorunlu diğer evraklar;

1- Taahhütname:Fatura ve GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) numaraları beyanı
2- Belge talep formu

A.TR DOLAŞIM BELGESİ'NİN İŞLEYİŞİ
- A.TR Dolaşım Belgesi beş nüsha olarak doldurur.
- A.TR Dolaşım Belgesi'nin beyaz renkli nüshalardan biri odamız bünyesinde kalır..
- Gümrük idaresi tarafından vize işlemi gerçekleştirildikten sonra, belgenin yeşil renkte olan ilk nüshası ihracatçıya verilmektedir.
- Beyaz renkli olan nüshalardan biri gümrük idaresinde kalmakta olup, diğer 2 nüsha da fiili ihracatı takip eden ilk işgünü içinde gümrük idaresince ilgili odaya gönderilmektedir.

İBRAZ SÜRESİ: A.TR DOLAŞIM BELGESİ
- İhracatçı ülke gümrük idaresince vize edildiği tarihten itibaren dört ay içerisinde ithalatçı ülke gümrük idaresine ibraz edilmesi gerekir.

İKİNCİ NÜSHA A.TR DOLAŞIM BELGESİ
1. A.TR Dolaşım belgesinin çalınması,kayıp veya zayi edilmesi halinde
- Odamıza hitaben, ihracatçının antetli kağıdına, durumu sebep-sonuç ilişkisiyle anlatan bir dilekçe ile baş vurulması gerekir.
- İkinci nüsha olarak düzenlenen dolaşım belgesinin gözlemler bölümünde İKİNCİ NÜSHADIR anlamına gelen ibarelerden birinin yazılması gerekir.
- İkinci nüsha Dolaşım Belgesinin 12 nolu sütununda yer alan gümrük vizesi bölümüne ilk dolaşım belgesinin vize tarihi ve seri numarası yazılır, yeni tarih ve numara verilmez. Bu nedenle ilk dolaşım belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren hüküm ifade eder.

SONRADAN VERİLEN A.TR DOLAŞIM BELGESİ:
- Eşyanın ihracı sırasında unutulma, yanlışlık, ihmal veya özel şartlar nedeniyle A.TR Dolaşım belgesi düzenlenmediği hallerde, eşyanın ihracından sonra A.TR Dolaşım belgesi düzenlenebilir.Bunun için;
1. Odamıza hitaben, ihracatçının antetli kağıdına, durumu sebep-sonuç ilişkisiyle anlatan bir dilekçe ile baş vurulması,

2. A.TR düzenlemek için gerekli yukarıda daha önce bahsi geçen tüm evrakların tevsiki zorunludur.

BASİTLEŞTİRİLMİŞ USULDE A.TR DÜZENLENMESİ

- Gümrük Yönetmeliği 31.05.2001 tarih ve 24771 (Mükerrer) resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Buna göre firmaların basitleştirilmiş usulden yararlanacak firmalara “Gümrükçe Onaylanmış Kişi Unvanı “ verilmektedir

ONAYLANMIŞ KİŞİ STATÜSÜ NEDİR?
- 23/12/2003 tarihli ve 25325 sayılı Resmi Gazete’de yayımlana Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmeliğe istinaden 23/1/2004 tarihli ve 25355 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 31 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) ile Onaylanmış Kişi Statü Belgesi için yapılacak müracaatta aranacak belgeler, belgenin kullanımı, süresi, yenilenmesi, geçici olarak geri alınması ile iptaline ilişkin usul ve esaslar; basitleştirilmiş usuller, basitleştirilmiş kontrol yöntemi, basitleştirilmiş işlem kapsamında A.TR düzenleme, onaylama ve vize işlemleri ile kısmi teminat işlemlerine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
- Söz konusu Yönetmelik değişikliği ile güvenirlik kriterleri genel şartlar olarak belirlenmiş ve öngörülen dış ticaret performanslarına (gerçekleştirilen ihracat ve ithalat tutarları) bağlı olarak “Onaylanmış Kişi Statüsü” verilecek kişiler üç kategoriye ayrılmıştır.

Buna göre;
Onaylanmış Kişi Statü Belgesi verilecek kişiler, dış ticaret hacmi, istihdam düzeyi ve sermaye düzeylerine göre A sınıfı, B sınıfı ve C sınıfı olmak üzere üçe ayrılmaktadır.
- Dış Ticaret Müsteşarlığı’na basitleştirilmiş usullerden yararlanmak üzere genel koşullar ile özel koşulları taşıyanların yazılı olarak başvurular üzerine, Onaylanmış Kişi Statü Belgesi verilecektir.
- Onaylanmış Kişi Statüsü kazananlar, adlarına düzenlenen belgenin sınıfına göre, eşyanın ilgili rejime geçişinin kayıt yoluyla yapılması, eksik bilgi ve/veya belgeyle beyan, basitleştirilmiş kontrol, A.TR düzenleme, onaylama ve vize işlemleri, götürü teminat uygulaması, kısmi teminat uygulaması, tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden eşya sınırlaması olmaksızın yararlanma gibi hak ve uygulamalardan yararlanabileceklerdir.

Yararlanılacak Uygulamalar
1- A Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi kişilerin yararlanabileceği uygulamalar:
a) Kayıt yoluyla rejim beyanı,
b) Basitleştirilmiş kontrol yöntemi,
c) Eksik belge ve bilgiyle beyan
d) Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasında oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Kararın genel hükümlerine bir istisna olarak; TOBB’ne tasdik ve gümrük idarelerine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmadan ATR Dolaşım belgesi düzenleme,
e) Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden eşyanın özelliğine bakılmaksızın yararlanma,
f) Götürü teminat sistemi,
g) Kısmi teminat sistemi.
2- B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi kişilerin yararlanabileceği uygulamalar:
a) Basitleştirilmiş kontrol yöntemi,
b) Eksik belge ve bilgiyle beyan
c) Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasında oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Kararın genel hükümlerine bir istisna olarak; TOBB’ne tasdik ve gümrük idarelerine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmadan ATR Dolaşım belgesi düzenleme,
d) Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden eşyanın özelliğine bakılmaksızın yararlanma,
e) Götürü teminat sistemi,
f) Kısmi teminat sistemi.
3- C Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi Sahibi kişilerin yararlanabileceği uygulamalar:
a) Eksik belge ve bilgiyle beyan
b) Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden eşyanın özelliğine bakılmaksızın yararlanma,
c) Kısmi teminat sistemi.

a) Eksik bilgi ve/veya belgeyle beyan: Bu uygulamada, gümrük mevzuatı gereğince normal koşullarda beyannameye eklemesi gereken belirli belgeler olmaksızın beyanda bulunabilme hakkı tanınmaktadır. Bu belgeler gümrük mevzuatı uyarınca beyanname ekinde ibrazı zorunlu olan orijinal fatura, ATR ve EUR Belgeleri, menşe şahadetnamesi, işlenmiş tarım ürünleri analiz sonuç raporu, navlun ve sigorta poliçeleridir. Bu belgelerden bir veya birkaçı eksik olan firmalar, daha sonradan tamamlayıcı beyanda bulunarak tamamlamak şartıyla, beyanda bulunabilmektedir.
b) Basitleştirilmiş kontrol yöntemi: Bu uygulama; muayene kriterlerine göre belge kontrolü ve fiziki muayene yapılmadan teslim edilen eşyanın teslimden sonra gümrük beyannamesi ile ticari belge ve verileri incelenerek gerektiğinde eşyanın fiziki muayenesinin imalathane, fabrika, özel depo, işyeri ve benzeri yerlerde yapılmasını kapsamaktadır.
c) A.TR düzenleme, onaylama ve vize etme ; A ve B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesine sahip olan kişiler; 03.09.2002 tarihli 24865 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2002/4616 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasında oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Kararın genel hükümlerine bir istisna olarak TOBB’ne tasdik ve gümrük idarelerine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmadan ATR dolaşım belgesi düzenleyebilmektedirler.
d)Tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden eşyanın özelliğine bakılmaksızın yararlanma: Onaylanmış Kişi Statü Belgesine sahip olan kişilerin talepleri halinde, eşyanın 16 Seri No’lu Gümrük genel Tebliği (Gümrük İşleri)’nin 3 üncü maddesinde belirtilen özeliklere sahip olup olmadığına bakılmaksızın tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usul uygulamasından yararlanmaları mümkündür.
e) Götürü Teminat Sistemi: Bu uygulama, 4458 sayılı Gümrük Kanunun 204 üncü ve Gümrük Yönetmeliğinin 651 inci maddesi gereğince BİLGE sistemi çerçevesinde gümrük işlemleri yürütülen gümrük idarelerinde teminat alınması gereken birden fazla işlem için tek bir teminat alınmasını öngörmektedir. Bu uygulamaya ilişkin usul ve esaslar; 11.07.2002 tarihli ve 24812 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 14 Seri No’lu Tebliğ ile belirlenmiştir. Buna göre, götürü teminat sisteminden yalnızca A ve B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statüsüne sahip olanlar yararlanabilmektedir.

f) Kısmi teminat sistemi: Gümrük antrepo rejimi kapsamında basitleştirilmiş usullerden yararlanmak üzere Onaylanmış Kişi Statü Belgesi alan antrepo işletme izni sahiplerinden, götürü teminat sisteminden yararlanmak istemedikleri takdirde, 05.02.2000 tarihli 23955 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2000/69 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın 37/b nci maddesine istinaden, gümrük antrepo rejimine tabi tutulan eşya için ithalat vergilerinin %10’u tutarında teminat alınacaktır.

Yukarıda belirtilen Kararın 37/e nci maddesine göre; dahilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ve geçici ithalat rejimi kapsamında basitleştirilmiş usullerden yararlanmak üzere Onaylanmış Kişi Statü Belgesine sahip yükümlülerden, götürü teminat sisteminden yararlanmak istemedikleri takdirde, doğrudan Gümrük İdaresinin iznine bağlı eşya için ithalat vergilerinin %10’u tutarında teminat alınacaktır.

Halihazırda çalışmaları sürdürülmekte olan “kayıt yoluyla rejim beyanında” bulunma yetkisinin de uygulamaya geçmesi ile beyan sahibine ilgili rejim konusu eşyayı gümrüklü sahaya gelmeden doğrudan gümrük idarelerinin belirlediği ya da uygun gördüğü yerde veya kendi tesislerinde basitleştirilmiş usul çerçevesinde kayıt yoluyla ilgili rejime sokma imkanı tanınacaktır. Bu sayede, ticaret erbabının rekabet gücü ve ekonomik performansı önemli ölçüde artacaktır.

Onaylanmış Kişi Statü Belgesi İçin Aranacak Genel Koşullar

Onaylanmış Kişi Statü Belgesi için başvuruda bulunan kişilerin:

a) Yönetim kurulu üyeleri ve sermayesinin %10’undan fazlasına sahip olanlar ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz şirket mensupları hakkında; basit ya da nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, emniyeti suiistimal, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı işas, yalan yere şahadet, suç tasnii, iftira gibi yüz kızartıcı suçlar ile vergi kaçakçılığı suçundan ve 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, mülga 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun ile 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetinin Korunması Hakkında Kanuna muhalefetten mahkumiyet kararı olmaması,

b) Bir önceki ve başvuru yılı içinde, takvim yılı itibariyle işlem gören ithalat ve ihracata ilişkin beyanname toplam sayısının %1’ini aşan ve aynı zamanda 5 (beş)’den fazla sayıda vergi kaybına neden olan Gümrük Mevzuatı ihlali nedeniyle haklarında Gümrük Kanununun 234 ve 236 ncı maddeleri uyarınca ceza uygulanmaması,

c) Bir önceki ve başvuru yılı içinde, Gümrük Mevzuatının ihlali nedeniyle haklarında Gümrük Kanununun 235 ve 238 inci maddeleri uyarınca 1 (bir) defadan fazla sayıda ceza uygulanmaması,

d) Bir önceki ve başvuru yılı içinde, takvim yılı itibariyle işlem gören ithalat ve ihracata ilişkin beyanname toplam sayısının %2’ sini aşan ve aynı zamanda 10 (on)’dan fazla sayıda Gümrük Mevzuatının ihlali nedeniyle haklarında Gümrük Kanununun 241 inci maddesinin birinci fıkrası hariç 239 ila 241 inci maddeleri uyarınca usulsüzlük cezası uygulanmaması,

e) Başvuru tarihinde asgari ödenmiş sermaye tutarları;

(1) A Sınıfı Onaylanmış Kişi için 1 Trilyon Türk Lirası ,
(2) B Sınıfı Onaylanmış Kişi için 500 Milyar Türk Lirası,
(3) C Sınıfı Onaylanmış Kişi için 100 Milyar Türk Lirası,
olması,

f) İmalatçı olmayan Dış Ticaret Sermaye şirketleri hariç, başvuru tarihinden geriye dönük bir ay içinde en az;

(1) A Sınıfı Onaylanmış Kişi için 250 işçi,
(2) B Sınıfı Onaylanmış Kişi için 100 işçi,
(3) C Sınıfı Onaylanmış Kişi için 30 işçi,
istihdam ediliyor olması ve ilgili mevzuat uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olmaması,

g) Gümrük Mevzuatı uyarınca kesinleşmiş gümrük vergileri ve ceza borcu bulunmaması,
h) Vergi Mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi borcu bulunmaması,
ı) İhracatçılar için, bağlı olduğu İhracatçı Birliği kayıtlarına göre, Türkiye İhracatçılar Meclisi’nce ilgili mevzuatı çerçevesinde performans ve güvenilirliğinin onaylanmış olması,
i) Başkası adına ve namına hareket edilmemesi.
j) Dış Ticaret Sermaye şirketleri hariç imalatçı olması,
k) A Sınıfı Onaylanmış Kişi için mali yapısının sağlamlığının Sermaye Piyasası Kurulunun belirlediği denetim ilke ve kuralları ile genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre anılan Kurulca belirlenen şartları taşıyan ve bağımsız denetim yetkisi verilen denetçi tarafından son 2 (iki) yılı esas alınmak üzere mali tabloları incelenerek rapora bağlanmış olması.

Yönetim kurulu üyeleri ile sermayesinin %10’undan fazlasına sahip olanlardan sürekli olarak yurtdışında ikamet eden yabancı uyruklu gerçek kişilerin (a) bendinde belirtilen suçlardan dolayı hüküm giymediklerine ilişkin olarak ilgili kişi ya da firma Yönetim Kurul Başkanı tarafından imzalı Tebliğin VI no.lu ekinde yer alan örneğe uygun taahhütname aranır.

Kamu kuruluşlarının (Resmi daireler ve sermayesinin tamamı devlete ait olan iktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşları ve yine sermayesinin tamamı bir iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait ve bunlara bağlı müesseseler) basitleştirilmiş usullerden yararlanmak üzere Onaylanmış Kişi Statü Belgesi almak için yapacakları başvuruda bu maddede belirtilen genel koşullar aranmaz.

Onaylanmış Kişi Statü Belgesi Almak İçin Aranacak Özel Koşullar

Onaylanmış Kişi Statü belgesi almak için başvuruda bulunan kişilerin 3 üncü maddede belirtilen genel koşulların yanısıra;

a) A Sınıfı Onaylanmış Kişi Statüsü kazanmak için aşağıdaki özel koşullardan en az birinin sağlanması gerekir:
(1) Bir önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde asgari 25 milyon FOB/ABD Doları kıymetinde eşyanın fiili ihracatının yapılmış olması,
(2) Bir önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde gerçekleştirilen ithalat ve ihracat toplamının asgari 100 milyon ABD Doları kıymetinde olması,
(3) Dış Ticaret Sermaye şirketi olması.
Dış Ticaret Sermaye şirketi aracılığıyla yapılan ve bağlı olduğu İhracatçı Birliği kayıtlarına göre Türkiye İhracatçılar Meclisi’nce onaylı belgede kayıtlı ihracat tutarı da imalatçı kişinin A Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi başvurusunda dikkate alınır.
İdaresi, murakabesi veya sermayesi bakımlarından aralarında vasıtalı veya vasıtasız şirket ilişkisi bulunan aynı gruba ait dış ticaret veya pazarlama şirketi aracılığıyla ihracat yapılması durumunda; söz konusu dış ticaret veya pazarlama şirketi aracılığıyla yapılan ihracat, imalatçı kişinin ihracatı olarak kabul edilir ve imalatçı kişinin A Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi başvurusunda dikkate alınır.

b) B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statüsü kazanmak için aşağıdaki özel koşullardan en az birinin sağlanması gerekir:
(1) Bir önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde asgari 5 milyon FOB/ABD Doları kıymetinde eşyanın fiili ihracatının yapılmış olması,
(2) Bir önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde gerçekleştirilen ithalat ve ihracat toplamının asgari 20 milyon ABD Doları kıymetinde olması.
Dış Ticaret Sermaye şirketi aracılığıyla yapılan ve bağlı olduğu İhracatçı Birliği kayıtlarına göre Türkiye İhracatçılar Meclisi’nce onaylı belgede kayıtlı ihracat tutarı da imalatçı kişinin B Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi başvurusunda dikkate alınır.

c) C Sınıfı Onaylanmış Kişi Statüsü kazanmak için aşağıdaki özel koşullardan en az birinin sağlanması gerekir:
(1) Bir önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde asgari 2 milyon FOB/ABD Doları kıymetinde eşyanın fiili ihracatının yapılmış olması,
(2) Bir önceki takvim yılı veya başvuru yılı içinde gerçekleştirilen ithalat ve ihracat toplamının asgari 8 milyon ABD Doları kıymetinde olması.

Dış Ticaret Sermaye şirketi aracılığıyla yapılan ve bağlı olduğu İhracatçı Birliği kayıtlarına göre Türkiye İhracatçılar Meclisi’nce onaylı belgede kayıtlı ihracat tutarı da imalatçı kişinin C Sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi başvurusunda dikkate alınır.
Kamu kuruluşları için bu maddede belirtilen koşullar aranmaz.

Başvuru Şekli ve Aranacak Belgeler
Onaylanmış Kişi Statü Belgesi almak için Tebliğin I no.lu ekinde yer alan müracaat formu ile Gümrük Müsteşarlığı’na (Gümrükler Genel Müdürlüğü) müracaat edilir.
Söz konusu müracaat formuna,
a) Başvuran kişinin kuruluş ve faaliyet alanı ile sermayesinin son durumunu ve yönetim kurulu üyelerini gösterir ticaret sicil gazetesinin aslı veya noterce, ticaret sicil memurluğunca ya da bağlı bulunulan odaca onaylı örneği,
b) Noterce onaylı imza sirküleri,
c) Bu Tebliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen kişiler için, aynı bentte sayılan fillerden mahkum olmadıklarına dair başvuru tarihinden önceki 2 (iki) ay içinde alınan adli sicil belgeleri asılları,
d) Ödenmiş sermaye tutarını gösteren yeminli mali müşavirce onaylı belge,
e) Sigortalı çalışan sayısını gösteren ve kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair iş yerinin bağlı bulunduğu Sigorta İl Müdürlüğü’nden başvuru tarihinden önceki 1 (bir) ay içinde alınan belge aslı,
f) Vergi Mevzuatı gereğince kesinleşmiş vergi borcu bulunmadığına dair bağlı bulunduğu vergi dairesinden başvuru tarihinden önceki 2 (iki) ay içinde alınan resmi mühürle tasdikli belge aslı,
g) Bağlı olduğu İhracatçı Birliği kayıtlarına göre, ilgili mevzuatı çerçevesinde performans ve güvenilirliğinin onaylandığını gösterir Türkiye İhracatçılar Meclisi’nden alınacak belge aslı,
h) İmalatçı olduğuna dair kayıtlı olduğu Sanayi ve/veya Ticaret Odasından alınan onaylı belge (kapasite raporu),
ı) A Sınıfı Onaylanmış Kişi için mali yapısının sağlamlığının Sermaye Piyasası Kurulunun belirlediği denetim ilke ve kuralları ile genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre anılan Kurulca belirlenen şartları taşıyan ve bağımsız denetim yetkisi verilen denetçi tarafından son 2 (iki) yılı esas alınmak üzere mali tabloları incelenerek düzenlenen rapor aslı veya onaylı örneği,
i) Basitleştirilmiş işlem kapsamında A.TR düzenleme, onaylama ve vize işlemleri için onaylanmış ihracatçı yetkisini içerir Onaylanmış Kişi Statü Belgesi başvurusu için, Tebliğin V no.lu ekinde yer alan “Onaylanmış İhracatçı Yetkisi İçin Soru Formu”nun eklenmesi,
Gerekmektedir.

EUR.1 DOLASIM SERTiFiKASI

Türkiye ile AKTÇ (Avrupa Kömür Çelik Topluluğu) ülkeleri Menşeli Ürünlerin Anlaşma hükümlerinden yararlanabilmesini sağlamak üzere ihracatçı ülke gümrük idareleri veya bu idarelerce yetkili kılınan kuruluşlarca usulüne uygun olarak düzenlenip gümrük idarelerince vize edilen menşe sertifikasıdır. Serbest ticaret anlaşmaları kapsamında, taraf ülkeler menşeli ürünlerin tavizlerden yararlanmalarını sağlayan bir belgedir. EFTA ülkeleri ile Serbest Ticaret Anlaşması yaptığımız ülkelerle ticarette kullanılmaktadır.

Ülkemizde kullanılan EUR.1 Dolaşım Sertifikası, TOBB-Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları tarafından bastırılarak ihtiyaca göre mahalli Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Ticaret ve Sanayi Odaları’na gönderilmektedir. İhracatçılar sertifikaları bağlı bulundukları Odalardan almaktadırlar. Bu belgenin temininde başvuru ve onay mercii ihracatçının bağlı bulunduğu Oda'dır. Önce EUR.I. formu temin edilerek doldurulur ve buna dilekçe, gerçek fatura (Maliye Bakanlığı'ndan onaylı kontrol makbuzu veya noter tasdikli ticari fatura) ve talepname eklenerek Oda'ya müracaat edilir. Ticaret Odası ve Gümrükten onay görür. 5 nüsha olarak düzenlenir. 1 nüsha ticaret odasına verilir.

2 nüsha firmada kalır. 1 nüsha müşteriye gönderilir.EUR1 Dolaşım Sertifikası düzenlenmiş bir eşya için ayrıca Menşe Şahadetnamesi düzenlenmesi gerekmemektedir.

Türkiye ile Serbest Ticaret Anlaşması imzalayan Ülkeler: EFTA Ülkeleri (isviçre,Norveç, izlanda ve Lihtenştayn), israil, Romanya, Bulgaristan, Makedonya, Hırvatistan,Bosna–Hersek, Fas, Filistin ve Tunus’a yapılan ihracatta EUR.1 Belgesi düzenlenmektedir.

*Mısır ve Suriye ile imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmaları henüz yürürlüğe girmemiştir.

Avrupa Birligi ile aramızdaki tarım ürünleri ticaretinde ve Avrupa Birligi’ne paralel olarak imzaladıgımız Serbest Ticaret Anlasmaları’nın yürürlüge girdigi A bendinde listesi verilen ülkelerle aramızdaki ticarette tercihli rejimden yararlanılabilmesi için, mense statüsünü belgelemek üzere düzenlenen dolasım belgesidir.ikili anlasmalarda, ülkelerin korumak istedikleri sektörleri anlasma kapsamı dısında tutabildikleri göz önünde bulundurulması gereken bir noktadır. Örnegin sıvı yaglar, israil ile aramızdaki Serbest Ticaret Anlasması’nın kapsamı dısına çıkartılmıstır ve bu nedenle ihracat islemleri sırasında EUR.1 Dolasım Belgesi degil, Mense Sahadetnamesi düzenlenmektedir.

A. Düzenlendigi Ülkeler

- Bulgaristan EFTA Ülkeleri:

- Bosna-Hersek - isviçre (Lihtenstayn Prensligi dahil)

- israil - izlanda

- Makedonya - Norveç

- Romanya

Asagıdaki listelerde yer verilen ülkeler ile de Serbest Ticaret Anlasmalarının yürürlüge girmesi için çalısmalar sürdürülmektedir:

Müzakere Asamasında Olan Anlasmalar

- Fas

- Filistin

- Mısır

- Tunus

Hazırlık Asamasında Olan Anlasmalar

- Ürdün

B. Düzenlenme Sekli

ihracatçılar EUR.1 Dolasım Sertifikalarını, bu sertifikaların arka sayfasında yazılı kurallara uygun olarak ve asagıdaki noktaları dikkate alarak doldururlar:

a) Sertifikalar Karar'ın düzenlendigi dillerden birinde ve ihracatçı ülkenin ulusal mevzuat hükümleri çerçevesinde doldurulur.

b) Sertifikalar yazı makinası veya elle doldurulabilir. El yazısı ile doldurulmaları halinde mürekkepli kalem ve matbaa harşeri kullanılmalıdır.

c) Sertifika üzerinde silinti ve birbiri üzerine yazılmıs kelime ve ilaveler bulunmamalı, degisiklikler dogru olmayan kayıtların üzeri çizilmek ve gerekli düzeltmeler eklenmek suretiyle yapılmalıdır. Bu sekilde yapılan düzeltmelerin sertifikayı düzenleyen kisi tarafından imzalanması ve Gümrük idaresi tarafından tasdik edilmesi gerekir.

d) Sertifikada 8. kutuda belirtilen her maddeye bir sıra numarası verilir ve madde aralarında bosluk bırakılmaz. Son kaydın hemen altına, sonradan bir ilave yapılmasını önlemek üzere yatay bir çizgi çekilerek, kullanılmayan yerler çapraz bir çizgiyle iptal edilir.

e) Sertifikalarda kayıtlı esyaların, tanınmalarına olanak verecek kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüte yer vermeyecek açıklıkta cins nevi, nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan edilmesi gerekir.

f) Serbest Bölgelerde yerlesik firmalar için 5. kutuya (ihraç Ülkesi) yalnızca “TURKEY” yazınız.

C. İhracatçının İbraz Yükümlülügü

EUR.1 Dolasım Sertifikası düzenlenmesi için basvuruda bulunan ihracatçı, bu sertifikayı düzenleyecek Odanın talep edebilecegi, söz konusu ürünün mense statüsü ile ilgili Yönetmeligin diger hükümlerinin yerine getirilmis oldugunu tevsik eden tüm ilgili belgeleri Odaya vermekle yükümlüdür.

Ayrıca, ihracatçı yukarıda belirtilen belgeleri gümrük idarelerinin herhangi bir zamandaki talebi halinde ibraz etmekle de yükümlüdür.

D. Ticaret ve Sanayi Odalarınca Yapılacak Tasdik İslemleri

İhracatçılar veya kanuni yetkili temsilcileri tarafından, yukarıda belirtilen kurallara uygun olarak doldurulup imzalanan sertifikalar, Türkçe faturanın kaselenip imzalanmıs bir fotokopisi ve Ek ’de örnegi verilen bir dilekçe ile birlikte Odalara verilir. Sertifikanın son nüshasının arkasında yer alan ihracatçı Beyanı Ek 2’deki örnege uygun olarak doldurulur. ihracatçı ve imalatçı firmalar farklı ise imalatçı faturasının fotokopisi de dilekçeye eklenir.

a) Odalar, sertifikaların kurallara uygun olarak doldurulup doldurulmadıgını kontrol edip, gerekiyorsa sertifikada kayıtlı esyanın ilgili mevzuat uyarınca Türkiye menseli oldugu veya sayıldıgı hususunda tevsik edici diger evrakı da inceleyerek kesin bir kanıya vardıktan sonra gerekli islemleri tamamlar.

b) Tüm islemler tamamlandıktan sonra, Sertifikanın beyaz renkli dört nüshası, aslı hakkında da hüküm ifade etmek üzere sorumlu Oda memuru tarafından imza ve Oda mührü ile tasdik edilir. Biri beyaz üzerine yesil menevis zeminli, dördü beyaz olan bes nüshalık takım halindeki Dolasım Sertifikasının beyaz renkli nüshalarından biri, %hracatçı Beyanı, fatura fotokopisi, dilekçe ve varsa diger tevsik edici dokümanlar alıkonularak; sertifikanın diger nüshaları ihraç isleminin yapılacagı gümrük idarisine vize ettirilmek üzere ihracatçıya verilir.Bu sertifika Odalarca en az üç yıl süre ile saklanır.

E. EUR.1 Dolasım Sertifikasının Gümrük idaresince Vize Edilmesi

Dolasım Sertifikalarının Gümrük İdaresince vize edilmesinin talep etme hakkı,bizzat ihracatçıya veya gümrük beyannamelerini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisine ait olup, bu talep ilgili Oda tarafından ihracatçıya verilen sertifika nüshaları ile yapılır. Bu sertifikanın dogru olarak dolduruldugunu garanti etmek Gümrük İdarelerinin sorumlulugu altındadır. Yetkili olmayan kimseler tarafından yapılan vize talepleri, Gümrük İdaresince reddedilir. Gümrük %dareleri vize edilmek üzere ihracatçılar tarafından ibraz olunan EUR.1 Dolasım Sertifikalarının dogrulugunun kontrolünü yapmakla yükümlüdür.

Gümrük İdareleri;

a) Dolasım Sertifikalarının ilgili Yönetmelikteki sartlara uygun olup olmadıgını,özellikle ürünün tanımı için ayrılmıs bulunan boslugun her türlü sahte ilaveler yapılması imkanını ortadan kaldıracak sekilde doldurulup doldurulmadıgını,

b)İhraç konusu esyanın cins, nevi, nitelik ve miktar itibariyle Dolasım Sertifikasındaki kayıtlara uygun olup olmadıgını,

c)İhraç konusu esyanın Türk menseli oldugunu veya sayıldıgını; ürün ve imalatında kullanılan girdilere ait diger evrakın yanısıra, nakliyeciler tarafından verilen kara, demiryolu, hava ve deniz tasımalarına iliskin konismento, manifesto, yük senetleri, fatura ve gereginde muhasebe kayıt ve defterlerini incelemek ve ihraç konusu esyayı Gümrük Yönetmeligideki esaslara göre muayene etmek suretiyle kontol eder.

Bu sekilde Dolasım Sertifikalarının kontrolü yapıldıktan sonra vize islemine geçilir.Dolasım Sertifikalarının gümrük vizesine ayrılmıs (11) numaralı kutusunun dogru olarak ve noksansız doldurulması sarttır. Yanlıs veya noksan yapılan vize islemi sertifikayı geçersiz kılar ve sonradan kontrol sebeplerinden birini teskil eder.

Gümrük İdaresi, Dolasım Sertifikasındaki (11) numaralı vize kutusuna;

a) Beyannamenin tarihini, sayısını ve Gümrük İdaresinin açık posta adresini, yazı makinesi veya mürekkepli kalemle ve matbaa harşeriyle okunabilecek sekilde olmasına özen göstererek yazar.

b) İdarenin okunabilir mührünü isaretli bölümdeki yere basarak, tarih, imza ve kase koymak süretiyle vize islemini tamamlar.

EUR.1 Dolasım Sertifikası, Karar ile saglanan tercihli ticarette yazılı delil olarak ancak Gümrük İdaresinin vizesi ile hüküm ifade edeceginden, düzenleme islemi vize ile tamamlanmıs olur.

Düzenlenen EUR.1 Dolasım Sertifikası fiili ihraç gerçeklestigi veya kesinlestigi anda ihracatçıya verilmek üzere hazır bulundurulur.

Gümrük idareleri, Dolasım Sertifikasının yesil menevis zeminli olan aslını, ithalatçı ülke Gümrük idaresine sunulmak üzere ve beyaz renkli nüshalardan birini saklanmak üzere ihracatçıya verir; beyaz renkli nüshalardan birini idarede alıkoyarak, kalan diger beyaz nüshayı fiili ihracı takip eden ilk is günü içinde ilgili Odaya gönderir.

F. Oda Tarafından Tasdik Edilen Bir EUR.1 Dolasım Sertifikasının Degistirilmesi veya Belgenin İptali

Tasdik edilen bir EUR.1 Dolasım Sertifikasının degistirilmesi/iptali, bu degistirme/iptal isleminin esya ihraç edilmeden önce yapılması sartıyla mümkündür.

Dolasım belgesinin degistirilmesi talebi, belgeyi düzenleyen Oda tarafından incelenir. Cins, nevi, nitelik ve miktar açısından, kayıtlı esyanın ilk belgedeki esyaya tamamen uygun bulundugu saptandıktan sonra yeni belgenin tasdik islemi yapılır.

İptal edilen bir belgenin tüm nüshaları, firma tarafından Odaya iade edilir.

G. EUR.1 Dolasım Sertifikalarının Esyanın İhracından Sonra Verilmesi

EUR.1 Dolasım Sertifikası istisnai olarak;

1. Hata, ihmal veya özel durum nedeniyle ihraç anında düzenlenmemis olması veya

2. Bir EUR.1 Dolasım Sertifikasının düzenlenmis, ancak teknik nedenlerle ithalatçı Gümrük %daresi tarafından kabul edilmemis oldugu hususunun, Odalar ve Gümrük İdarelerine tatmin edici bir sekilde ispat edilmesi hallerinde ait oldugu ürünün ihracından sonra düzenlenebilir.

Bu durumda ihracatçı;

1. Esyanın cinsi, nevi, niteligi ve miktarını, ambalaj seklini, marka ve numaralarını, isaretlerini, çıkıs isleminin yapıldıgı Gümrük İdaresinin adını,gümrük beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek yazılı talepte bulunur.

2. Söz konusu esya için ihraç sırasında EUR.1 Dolasım Sertifikası verilmedigini veya EUR.1 Dolasım Sertifikasının ithalatçı ülke Gümrük idaresince teknik nedenlerle kabul edilmedigini sebepleri ile birlikte yazılı olarak beyan eder.

3. Usulüne uygun olarak doldurulmus EUR.1 Dolasım Sertifikası ve ihracatçı Beyanını imzalayıp talep yazısına ekler. Bu sartları yerine getiren ihracatçının talebi baglı oldugu Oda ve ilgili Gümrük idaresi tarafından incelenir. Söz konusu ihraç esyasına ait gümrük beyannamesi ve ekleri, diger evrak ile varsa bu isleme dair dosyaların incelenmesi ve kontrolü sonucunda, ihracatçının beyanına tamamen uygun oldugu anlasıldıgı takdirdeEUR.1 Dolasım Sertifikası verilir ve vize edilir.

İhracattan sonra verilen EUR.1 Dolasım Sertifikalarının (7) numaralı "Gözlemler"kutusuna, Oda tarafından "SONRADAN VERİLMİSTİR" damgası vurulur.

H. İkinci Nüsha Sertifika Düzenlenmesi

EUR.1 Dolasım Sertifikasının çalınması, kaybedilmesi ve hasar görmesi halllerinde ihracatçı, baglı oldugu Odaya basvurarak sertifikanın ikinci bir nüshasının düzenlenmesini talep edebilir.Oda, ilk sertifikaya uygun olarak doldurulan ikinci nüshayı tasdik ederek ihracatçıya verir. Bu sekilde düzenlenen ikinci nüsha Sertifikaların (7) numaralı "Gözlemler" kutusuna, Oda tarafından "İKİNCİ NÜSHADIR" damgası basılır. Gümrük idareleri, ihracatçı tarafından ibraz edilen ikinci nüsha sertifikayı, kendilerinde bulunan ve ihraç islemi yapılmıs olan esyaya ait Dolasım Sertifikası ile karsılastırıp, ikinci nüshanın dogrulugunu saptadıktan sonra vize islemini yapar. Ancak, gümrük vizesi kutusuna vize tarihi olarak hüküm ifade etmek üzere, İlk Dolasım Sertifikasının vize tarihi ve seri numarası yazılır.

I. Sertifikaların İbraz Süreleri ve İbraz Sürelerinin Uzatılması

a) Bir EUR.1 Sertifikası, ihracatçı ülkedeki vize tarihinden itibaren dört ay geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı ülkenin Gümrük İdarelerine ibraz edilmesi gerekir.

b) Bir fatura beyanı, ihracatçı tarafından hazırlanıs tarihinden itibaren dört ay geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı ülkenin Gümrük İdarelerine ibraz edilmesi gerekir.

c) İthalatçı ülkenin Gümrük İdarelerine ibraz edilecek mense ispat belgeleri, istisnai durumlar nedeniyle, (a) ve (b) bentlerinde belirtilen tarihlerden sonra da, uygulanan tercihli muamele çerçevesinde kabul edilebilir.

Diger geç ibraz hallerinde, ithalatçı ülkenin Gümrük İdaresi, esyanın belirtilen son tarihten önce gümrüge sunulmus olması kaydıyla mense ispat belgelerini kabul edebilir. Mense ispat belgelerinin ibraz süresinden sonra tercihli muameleden yararlanması için, bu sürenin bitiminden önce esyanın gümrüge gelmis ve yine bu süreden önce ithalatçı veya gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanunu temsilcisi tarafından yazılı olarak ilgili gümrüge basvurulmus olması gerekmektedir.

ilgili Gümrük İdaresi, durumu baglı oldugu Basmüdürlüge intikal ettirir. İlgili Basmüdürlük konuyu inceleyerek mücbir sebep ve olaganüstü hal mevcudiyetine kanaat getirir ve ek süre istemine iliskin gerekçeleri haklı bulur ise sertifikaların süresi en çok bir ay uzatılabilir.

J. Tevsik Edici Belgeler

Asagıda sayılan belgeler, bir EUR.1 Dolasım Sertifikası veya fatura beyanı kapsamındaki ürünlerin Türkiye veya Topluluk menseli oldugu ve ilgili mense ispat Yönetmeliginin diger kosullarını yerine getirdigi hususlarını desteklemek amacıyla Oda, ihraç ve ithal Gümrük idareleri tarafından ibrazı talep edilebilecek belgeler arasındadır:

a) ihracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu esyanın elde edilmesi için gerçeklestirilen islemleri belgeleyici nitelikte, örnegin hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan dogrudan deliller;

b) Türkiye veya toplulukta düzenlenmis veya hazırlanmıs, imalatta kullanılan maddelerin mense statüsünü tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan belgeler;

c) Türkiye veya toplulukta düzenlenmis veya hazırlanmıs, maddeler üzerinde bu ülkelerde yapılan isçilik veya islemi tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan belgeler;

d) Kullanılan maddelerin mense statüsünü tevsik etmek üzere, Türkiye veya toplulukta bu Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenmis veya hazırlanmıs EUR.1 Dolasım Sertifikaları veya fatura beyanları.

K. Mense İspat Belgelerinin ve Tevsik Edici Belgelerin Muhafazası

a) EUR.1 Dolasım Sertifikası düzenlenmesi için basvuruda bulunan ihracatçı ve ilgili Oda, yukarıda sözü geçen menseyi tevsik edici belgeleri en az üç yıl muhafaza etmek mecburiyetindedir.

b) Fatura beyanında bulunan ihracatçı, bu beyanın bir nüshasını ve menseyi tevsik edici belgeleri en az üç yıl muhafaza etmek mecburiyetindedir.

c) İthalatçı ülkenin gümrük idareleri, kendilerine ibraz edilen EUR.1 Dolasım Sertifikaları ve fatura beyanlarını en az üç yıl muhafaza etmek mecburiyetindedir

FORM A (ÖZEL MENSE SAHADETNAMESİ)

Genellestirilmis Preferanslar Sistemi (GPS) çerçevesinde, asagıdaki listede yer verilen ülkelerin Türkiye’ye tek taraşı olarak uyguladıgı Tavizli Gümrük Vergisi oranlarından yararlanılabilmesi için Form A (Özel Mense Sahadetnamesi) düzenlenmesi gerekmektedir.

A. Düzenlendigi Ülkeler

- Beyaz Rusya (Belarus)

- Japonya

- Kanada

- Rusya Federasyonu

- Ukrayna

- Yeni Zelanda

Avustralya’nın da GPS uygulamakta olmasına karsın, sistemden yararlanılması için Form A düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.

B. Düzenlenme Sekli

Form A Belgesinin _ngilizce veya Fransızca olarak düzenlenmesi gerekmektedir. Rusya Federasyonuna yönelik ihracat islemlerinde söz konusu belgenin Rusça olarak düzenlenmesi de mümkündür. Belge üzerinde, ünvan ve adreslerle ilgili kayıtlar dısında Türkçe ifadelere yer verilmemelidir.

Belge, aynı yazı makinası ve aynı yazı karakteri kullanılarak doldurulmalı, üzerinde düzeltme ve tahrifatlar bulunmamalıdır. 6hracatçı tarafından düzenlenen Form A Belgesinin, önce firmanın baglı bulundugu Odaya, daha sonra da Dıs Ticaret Müstesarlıgı Bölge Müdürlügüne1 tasdik ettirilmesi gerekmektedir. Kanada ve Yeni Zelanda’ya yapılan ihracatta, düzenlenen Form A Belgesi için Dıs Ticaret Müstesarlıgı tasdigi talep edilmemekte, firmanın baglı bulundugu Odanın tasdigi yeterli olmaktadır.

Belge doldurulurken 8. kolona 5, 6 ve 7. kolonlorda beyan edilen herbir mal için ayrı ayrı:

a) Malın tamamıyla Türk menseli olması halinde bütün ülkeler için “P” harfi;

b) 6thal girdisi bulunması halinde;

- Japonya için “W” harfi ile ve malın GT6P numarasının ilk dört rakamı,

- Diger tüm ülkeler için “Y” harfi ile ihraç ürününde kullanılan Türk menseli olmayan girdilerin FOB bedel üzerinden yüzde payı (örnegin “Y” %20) yazılmalıdır.

C. Ticaret ve Sanayi Odalarınca Yapılacak Tasdik İslemleri ihracatçılar veya gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni temsilcileri tarafından, yukarıdaki kurallara uygun sekilde 4 nüsha olarak düzenlenen ve kaselenip imza edilen Form A Belgeleri Türkçe faturanın kaselenip imzalanmıs bir fotokopisi ve Ek 2’de örnegi verilen Oda dilekçesi ile birlikte Odalara verilir. Müstesarlık onayı talep edilen ülkeler (Rusya Federasyonu, Beyaz Rusya, Ukrayna ve Japonya) için, Form A belgesinin bir fotokopisi ve Ek 3’de örnegi verilen Müstesarlık talep yazısı (3 nüsha) da dilekçeye eklenir.

Odalar bu belgelerin kurallara uygun olarak doldurulup doldurulmadıgını kontrol edip, tevsik edici belgeleri de inceleyerek gerekli islemleri tamamlar. Belgelere iliskin kontroller tamamlandıktan sonra, nüshalar sorumlu memur tarafından imza ve Odaya ait mühürle tasdik edilir.

1. Müstesarlık onayı aranmıyor ise; dolasım belgesinin beyaz renkli nüshalardan biri, fatura fotokopisi ve dilekçe alıkonulur. Diger nüshalar ihracatçıya verilir.

2. Müstesarlık onayı aranıyor ise; fatura fotokopisi, dilekçe ve müstasarlık talep yazısının iki nüshası alıkonulur. Form A Belgesinin tüm nüshaları Müstesarlık talep yazısının bir nüshası ile birlikte Müstesarlıga sunulmak üzere ihracatçıya verilir. Müstesarlık onay isleminden sonra, Form A Belgesinin bir nüshası, Müstesarlıgın vermis oldugu yazı ile birlikte Odaya bırakılır.

MENŞE ŞAHADETNAMESİ

(The Certificate of Origin)

Menşe fiahadetnamesi, ihraç edilecek malın menşeini yani üretildiği yeri, hangi ülkeye ait olduğunu gösteren belgedir. İhracatçı tarafından ithalatçı ülkenin belirlediği şekilde hazırlanır.

Menşe Şahadetnamesi, ihracatçı tarafından hazırlandıktan sonra ihracatçının bağlı bulunduğu ticaret odası tarafından onaylanır. İthalatın yapılacağı ülkenin elçilik veya konsolosluğunca onaylandığı da olur. Şayet ithalatçı ülkenin, ihracatçının ülkesinde temsilciliği yoksa ithalatçı ülkenin onaylayacak makamına gönderilmesi gerekir. Macaristan, Arnavutluk, Polonya, Suriye, Uzak Doğu ülkeleri Menşe Şahadetnamesi istemektedir.Genelleştirilmiş Preferanslar Sisteminin sağladığı tavizli gümrük oranlarından yararlanılması için preferans tanıyan ülkelere yapılacak ihracatta özel bir menşe şahadetnamesi (Form A) düzenlenmesi gerekmektedir. Ülkemiz bu sistem çerçevesinde ABD, Avustralya, Kanada, Japonya, Yeni Zelanda, Rusya Federasyonu preferanslarından yararlanmaktadır. ABD’ye ihracatta (Form A) şartı aranmamakta olup; ihracatçı veya ABD’deki ithalatçının ürünün teslim evrakının üstündeki tanımlayıcı Harmonize Sistem, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon numarasının önüne “A” işareti koymak sureti ile gümrükten muaf uygulama talep etmesi yeterli olmaktadır. Avustralya’nın da GPS uygulamakta olmasına karşın, sistemden yararlanılması için Form A düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.1 Ocak 2002 tarihinden itibaren Türkiye Gümrük Birliği kapsamında “GSP” veren ülke konumuna gelmiştir.

Dört nüsha olarak eksiksiz ve usulüne uygun olarak doldurulan özel menşe şahadetnameleri odalarca beyan tasdiki işlemine tabi olmaktadır. Odalarca düzenlenmesinden sonra bir yazı ekinde Dış Ticaret Müsteşarlığı’na ve Bölge Müdürlüğüne gönderilmektedir. Buralardan da alınan onaydan sonra iki örneği ihracatçıya geri verilmektedir.

Rusya Federasyonuna GSP kapsamında yapılan ihracatta menşe şahadetnamesinin DTM (Anlaşmalar Genel Müdürlüğü) tarafından 23 numaralı kaşe ile onaylanması gerekmektedir. Avustralya ve Yeni Zelanda için resmi tasdik gerekmemektedir.

Malların menşei, hangi ülkeye ait olduğu, ithalatçı ülke tarafından uygulanacak gümrük vergisi oranlarını etkileyebilir. Bu nedenle sözkonusu belgeyi ithalatçı ülkenin talep ettiği biçimde dikkatlice ve doğru hazırlamak çok önemlidir.

Pek çok durumda, Dolaşım Belgesi-EUR.1 Sertifikası, A.TR Belgesi gerektiğinden bu bölüm altında söz konusu belgeler hakkında da bilgiler verilmiştir.

Menşe Şahadetnamesi Hangi Bilgileri içerir?

[1] Gönderenin adresi ile faturada yazılı firma ismi ve adresi aynı olmalıdır.

[2] Alıcının ad ve adresi faturada yazılı olan ile aynı olmalıdır.

[3] Ürünler ihracatçı tarafından üretilmişse, menşei normal olarak ihraç eden ülkedir.

[4] Nakliyeye ilişkin görüş birliğine varılan diğer detaylar da yer alabilir.

[5] Çok sık kullanılmamakla birlikte, akreditife ilişkin özel koşullar da bu bölümde belirtilebilir.

[6] Gönderilen ürünün, ithalatçı ülke tarafından istenen tarife numarası ve miktarı belirtilmelidir.

[7] İthalatçı ülkenin kullandığı şekilde gümrük tarife numarası belirtilmelidir..

[8] Koli numarası, sayısı, ambalaj tipi, koli listesinde belirtildiği şekilde olmalıdır.

[9] Ürüne ilişkin açıklama, belgede yazılan tarife numarası ile aynı olmalıdır.

[10] Form onay mercii tarafından imzalanmalıdır.

Karşılaşılan Temel Sorunlar ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

[1] Göndericinin adı, fatura veya diğer belgelerle aynı değil ise gümrük otoriteleri menşe şahadetnamesini kabul etmeyebilir. Bu nedenle gönderici isim ve adresi dikkatlice yazılmalı ve faturadaki bilgilerle aynı olmalıdır.

[2] Alıcının adı ve adresi dikkatlice doldurulmalıdır diğer belgelerle farklılık olduğu takdirde kabul edilmeyebilir.

[3] Müşteri veya ithalatçı ülkenin elçilik veya müşavirliğince istenen bilgilerin eksiksiz hazırlanıp hazırlanmadığını kontrol ediniz. Menşe Şahadetnamesi sahte ise ithal eden ülke tarafından ağır yaptırımlar veya cezalar uygulanabilir.

[4] Alıcının gümrük idaresinin istediği miktarla ilgili ölçü biriminin bilinmesi ve parça sayısı ile net ağırlığın belirtilmesine dikkat edilmelidir.

[5] İthalatçı ülkenin söz konusu ürünlere ilişkin kullandıkları doğru tarife numaraları bulunmalı ve bu şekilde kullanıldığından emin olunmalıdır. (ISDN, BTN veya başka bir mal sınışandırma sistemi uygulanıyor olabilir.)

[6] Mal miktarı birim olarak gösterilmemişse gümrük idaresince ithalat geciktirilebilir.

[7] Tarife numaralarının doğru olmaması, gümrük işlemlerinin gecikmesine veya daha fazla vergi ödenmesine neden olabilir.

[8] Ambalaja ilişkin detaylar diğer evraklarla aynı değilse gecikmelere neden olabilir.

[9] Mallara ilişkin açıklamalar tarifelere uygun değilse sorunlar çıkabilir.

[10] Onay mercii uygun değil ise geri çevrilebilir. Alıcı ile görüşerek menşe Şahadetnamesi için istenen form temin edilmeli ve sözkonusu belge için gerekli koşullar yerine getirilmelidir. Bu çerçevede onay mercii alıcının ülkesinde ise ihracatçının ülkesinde şubesinin olup olmadığı veya elçilik veya müşavirlikten onaylanabilme olanağı araştırılmalıdır. Aksi takdirde zaman kaybedilecektir.

Ticaret ve Sanayi Odalarınca Yapılacak Tasdik slemleri

İhracatçılar veya kanuni yetkili temsilcileri tarafından yukarıda belirtilen sekilde doldurulan ve imza edilen sahadetnameler, Türkçe faturanın kaselenip imzalanmıs bir fotokopisi ve ek 2’de örnegi verilen bir dilekçe ile birlikte Odalara verilir.

a) Odalar, sahadetnamelerin kurallara uygun olarak doldurulup doldurulmadıgını kontrol edip, belgede kayıtlı esyanın ilgili mevzuat uyarınca Türkiye menseli oldugu veya sayıldıgı hususunda, ihracata ait diger evrakı da inceleyerek kesin bir kanıya vardıktan sonra gerekli islemleri tamamlar.

b) Üzerinde düzeltme ve ilaveler yapılmıs olan sahadetnamelerde, bunların altları Oda tarafından tasdik edilir.

c) Tasdik islemleri tamamlandıktan sonra, sahadetnamenin beyaz renkli nüshalarından biri, fatura fotokopisi ve dilekçe alıkonularak; diger nüshalar ihracatçıya verilir.

This site is a project of the_Foxadmin.